Khoa Học News

Ánh sáng bí ẩn dẫn đường cho thủy thủ trên biển

Giới nghiên cứu vẫn chưa tìm ra cách giải thích về hiện tượng phát sáng kỳ lạ trên đại dương có thể giúp thủy thủ định hướng cách đây hàng nghìn năm.

Các thủy thủ Nam Đảo (bao gồm khu vực Đông Nam Á, châu Đại Dương và Đông Phi) cổ đại bắt đầu chinh phục những đại dương trên khắp thế giới cách đây 6.000 năm, thậm chí tới và định cư ở nhiều vùng lãnh thổ từ Madagascar tới đảo Phục Sinh. Các nhà nghiên cứu vẫn chưa rõ họ làm cách nào để định hướng thành công với khoảng cách lớn như vậy. Tuy nhiên, một hiện tượng mang tên Te Lapa có thể giúp họ trên đường đi, theo IFL Science.


Te Lapa là hiện tượng ánh sáng thẳng nhấp nháy có thể nhìn thấy từ khoảng cách 193km. (Ảnh: Ancient Origins).

Có nghĩa là "chớp sáng" hoặc "thứ nhấp nháy", Te Lapa được mô tả là luồng sáng chập chờn phát ra từ những quần đảo mà khoa học chưa thể lý giải đầy đủ. Hiện tượng kỳ lạ này được nhắc tới lần đầu tiên ở phương Tây vào đầu thập niên 1970 trong cuốn sách có tên "We, the Navigators", viết về các phương pháp định hướng của người bản xứ và bác bỏ quan niệm phổ biến cho rằng dân đảo ở Thái Bình Dương cổ đại chỉ trôi dạt lênh đênh vô định và tới vùng đất mới do tình cờ.

Năm 1993, nhà nhân chủng học Marianne George trở thành một trong những người phương Tây đầu tiên bắt gặp Te Lapa sau khi di chuyển tới quần đảo Solomon. Tại đây, bà gặp tộc trưởng Koloso Kahia Kaveia. Kaveia mô tả Te Lapa là các đường thẳng giống tia chớp hoặc ánh đèn pin chớp tắt cực nhanh. Theo George, đặc điểm khiến Te Lapa không giống các chớp sáng khác trên biển là nó phát ra từ đất liền, do đó, thủy thủ quan sát biết có thể đi theo hướng của nó để tìm thấy đất liền.

Te Lapa chỉ có thể nhìn thấy từ khoảng cách 193 km trên biển. Đối với Kaveia, phần lớn đảo trong quần đảo của ông ở cách nhau chưa đến 161 km, vì vậy ánh sáng Te Lapa nằm trong số những nguồn định hướng đáng tin cậy nhất.

"Nếu ai đó thực sự muốn tìm hiểu về Te Lapa, họ có thể triển khai nhiều camera nhạy sáng công nghệ cao và cảm biến sóng cồn để ghi lại hiện tượng, nghiên cứu các điều kiện và nguyên nhân gây ra nó, nơi ánh sáng bắt nguồn và tại sao nó phát ra từ đất liền", George nói.

Giải thích về hiện tượng, Kaveia cho rằng chớp sáng có thể xuất hiện do sóng cồn khi cơn sóng xô vào hòn đảo gần đó và hình thành đỉnh sóng. Các giả thuyết khác cho rằng ánh sáng Te Lapa là hiện tượng phát quang sinh học của sinh vật phù du ở biển. Bằng cách nào đó, chúng hoạt động nhịp nhàng tạo thành những đường ánh sáng thẳng nhấp nháy. "Nếu tảo đơn bào hai roi như ostracod (sinh vật phù du lớn cỡ hạt cà chua) bị kích thích, chúng có thể phát ra ánh sáng thẳng từ đất liền", George suy đoán. Bà cũng băn khoăn liệu chớp sáng có phải kết quả từ các nhịp của năng lượng kiến tạo phát ra bên trong Vành đai lửa Thái Bình Dương đang hoạt động hay không.

Dù chưa thể lý giải hiện tượng, George kết luận "nếu có thể tiến hành nghiên cứu khoa học chi tiết và tập trung vào Te Lapa, chúng ta có thể học hỏi nhiều hơn về ánh sáng, sóng, quần đảo, đại dương và động vật biển, cũng như khả năng của con người trong việc tận dụng trực tiếp những hiện tượng tự nhiên để đạt mục đích".

TIN CŨ HƠN
Hòn đá cháy 2.500 năm ở Thổ Nhĩ Kỳ

Hòn đá cháy 2.500 năm ở Thổ Nhĩ Kỳ

Những ngọn lửa ở thung lũng của Thổ Nhĩ Kỳ đã cháy liên tục không nghỉ ít nhất 2.500 năm qua, với nguyên nhân là tác động của một kim loại hiếm.

Đăng ngày: 07/06/2026
Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Cùng điểm lại một vài con búp bê ma ám đáng sợ mà hẳn bạn sẽ không bao giờ muốn sở hữu nó theo danh sách chuyên trang Mentafloss dưới đây.

Đăng ngày: 03/06/2026
Kim Tự Tháp - Công trình kiến trúc bí ẩn nhất của loài người

Kim Tự Tháp - Công trình kiến trúc bí ẩn nhất của loài người

Nếu như phải chọn ra một công trình kiến trúc vĩ đại nhất, bí ẩn nhất của con người, chắc chắn Kim Tự Tháp sẽ là một ứng viên cực kỳ sáng giá.

Đăng ngày: 01/06/2026
Bí ẩn trụ sắt lộ thiên 1.600 năm tuổi không gỉ

Bí ẩn trụ sắt lộ thiên 1.600 năm tuổi không gỉ

Delhi là một cây cột sắt được đúc vào thế kỷ thứ 5, do Vua Kumara Gupta I thuộc triều Gupta, cai trị bắc Ấn Độ trong giai đoạn 320-540 dựng lên.

Đăng ngày: 30/05/2026
Những bí ẩn lịch sử lớn nhất không bao giờ có lời giải

Những bí ẩn lịch sử lớn nhất không bao giờ có lời giải

Việc không có câu trả lời đã làm cho những bí ẩn này trở nên hấp dẫn hơn.

Đăng ngày: 30/05/2026
Ảo thị xoay tít kỳ lạ

Ảo thị xoay tít kỳ lạ

Một ảo thị xoay tít khiến mỗi người quan sát nhìn thấy một sắc độ màu khác nhau và cho tới nay, vẫn chưa ai biết tại sao lại có hiện tượng đó.

Đăng ngày: 29/05/2026
Kim tự tháp Giza và 4 bí ẩn nhân loại chưa thể giải mã

Kim tự tháp Giza và 4 bí ẩn nhân loại chưa thể giải mã

Là một trong 7 kỳ quan thế giới cổ đại còn nguyên bản, kim tự tháp Giza là niềm đam mê với con người trong nhiều thiên niên kỷ.

Đăng ngày: 28/05/2026
Khoa Học News