Khoa Học News

Bản đồ vũ trụ 3D mới hé lộ một triệu thiên hà ẩn

Nhóm chuyên gia tại Đại học Keele lập bản đồ lớn nhất từ trước đến nay về những thiên hà xa xôi bị Cụm Đám mây Magellan che khuất.


Một phần Đám mây Magellan Nhỏ trong ảnh chụp của kính viễn vọng VISTA, các thiên hà xa xôi được khoanh tròn màu xanh lục. Ảnh: ESO/VISTA Magellanic Clouds Survey

Các nhà thiên văn lập bản đồ 3D quy mô nhất từng ghi nhận về một triệu thiên hà xa xôi bị che khuất bởi Cụm Đám mây Magellan - nhóm thiên hà hàng xóm của dải Ngân Hà, Space hôm 29/7 đưa tin.

Cụm Đám mây Magellan là các thiên hà lùn có hình dạng bất thường có thể nhìn thấy bằng mắt thường trên bầu trời Nam Bán Cầu. Tuy nhiên, độ sáng cùng quy mô lớn của chúng đã chặn tầm nhìn của các nhà khoa học về những thiên hà xa xôi hơn. Vì vậy, khi quan sát hàng tỷ thiên hà trong vũ trụ, họ thường tránh vùng trời này.

Jessica Craig, nhà thiên văn tại Đại học Keele (Anh), cùng đồng nghiệp giải quyết vấn đề trên bằng cách chụp ảnh Cụm Đám mây Magellan ở độ nét cao đến mức có thể nhìn xuyên qua khoảng trống giữa các ngôi sao trong thiên hà. Để làm được như vậy, nhóm nghiên cứu đã sử dụng Kính viễn vọng Khảo sát Hồng ngoại và Khả kiến cho Thiên văn (VISTA) tại Đài quan sát Paranal, Chile.

Những thiên hà ẩn xa xôi đặc biệt khó quan sát vì chúng trở nên mờ và đỏ hơn do bụi trong Cụm Đám mây Magellan. Để xử lý hiệu ứng này, nhóm nghiên cứu sử dụng kính viễn vọng vô tuyến GASKAP với khả năng nhìn xuyên qua lớp bụi giữa Trái Đất và các thiên hà xa xôi.

Do số lượng nguồn sáng quá lớn trong những bức ảnh của Cụm Đám mây Magellan, mắt người không thể phân biệt thiên hà ở xa với vật thể gần. Tuy nhiên, do các ngôi sao thay đổi vị trí còn thiên hà xa xôi vẫn ở nguyên tại chỗ, nhóm nghiên cứu có thể sử dụng dữ liệu từ đài quan sát Gaia để phân loại chính xác từng nguồn sáng. Sau đó, họ tiếp tục sử dụng một kỹ thuật khác dựa trên bước sóng ánh sáng để phân biệt chắc chắn hơn các thiên hà ở xa với những ngôi sao gần.

Cuối cùng, nhóm nhà thiên văn áp dụng học máy (machine learning) và trí tuệ nhân tạo (AI) để sắp xếp các thiên hà và tạo ra bản đồ 3D của khoảng một triệu thiên hà ẩn. Craig trình bày những phát hiện mới tại Hội nghị Thiên văn Quốc gia diễn ra ở Đại học Warwick (Anh) giữa tháng 7.

TIN CŨ HƠN
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 26/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

Giám đốc Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) Bill Nelson ngày 29/6 cho biết cơ quan này sẽ công bố "hình ảnh sâu nhất về vũ trụ" do kính viễn vọng không gian James Webb chụp lại.

Đăng ngày: 14/05/2026
Khoa Học News