Bắt gặp mặt trăng thứ 5 khó nắm bắt của sao Mộc
Tàu vũ trụ Juno của NASA đã phát hiện ra mặt trăng thứ năm khó nắm bắt của sao Mộc đi qua Vết Đỏ Lớn của hành tinh khổng lồ này, mang đến cho các nhà thiên văn học một cái nhìn hiếm hoi về vệ tinh tự nhiên nhỏ bé nhưng hấp dẫn này.
Amalthea, được nhìn thấy trong hai hình ảnh của sao Mộc do tàu vũ trụ Juno của NASA chụp vào ngày 7/3/2024. (Ảnh: NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS).
Các mặt trăng nổi tiếng nhất của sao Mộc là bốn vệ tinh Galileo của nó: Io, Europa, Ganymede và Callisto, mỗi vệ tinh có chiều rộng vài nghìn km. Mặt trăng thứ năm của sao Mộc được phát hiện và là mặt trăng lớn thứ năm trong số 95 mặt trăng được biết đến của hành tinh, là Amalthea. Nó được tìm thấy vào năm 1892 bởi Edward Emerson Barnard, một nhà thiên văn học người Mỹ, một nhà quan sát trực quan xuất sắc. Ông cũng phát hiện ra Sao Barnard cũng như một loạt tinh vân tối.
Mặc dù là mặt trăng lớn thứ năm của sao Mộc nhưng Amalthea lại có kích thước khá khiêm tốn. Có hình dạng bất thường giống như một củ khoai tây, trục dài của nó chỉ trải dài 250km và điểm hẹp nhất của nó chỉ dài 128km. Các phép đo trọng lực của tàu vũ trụ Galileo của NASA vào đầu những năm 2000 đã suy luận rằng, Amalthea không khác gì một đống gạch vụn được giữ lỏng lẻo với nhau chứ không phải là đá rắn.
Giờ đây, Juno đã theo dõi Amalthea lần đầu tiên, trong chuyến bay gần sao Mộc lần thứ 59 của tàu vũ trụ, diễn ra vào ngày 7/3 năm nay. Quỹ đạo của Juno là một quỹ đạo dài, quay quanh hành tinh khí khổng lồ, với một cuộc chạm trán gần nhau cứ sau 53 ngày Trái đất.
Juno phát hiện ra Amalthea như một đốm đen nhỏ ban đầu xuất hiện trên một trong những vành đai mây đen, hồng hào của sao Mộc và sau đó di chuyển qua Vết Đỏ Lớn. Vết Đỏ Lớn là một cơn bão xoáy nghịch rộng lớn hiện có đường kính 12.500km, trong khi Amalthea nhỏ bé được hình dung cách 181.000km phía trên đỉnh các đám mây của sao Mộc.
Trên thực tế, Amalthea có quỹ đạo ngắn thứ ba trong số các mặt trăng của sao Mộc, quay quanh hành tinh khổng lồ cứ sau 0,5 ngày Trái đất trên quỹ đạo bên trong so với quỹ đạo của núi lửa Io. Nó tỏa sáng ở cường độ +14, và với độ sáng chói của nó rất gần với sao Mộc.
Amalthea là thiên thể đỏ nhất trong Hệ Mặt trời. Danh tính của lớp phủ màu đỏ này vẫn chưa được xác định, nhưng có một khả năng đó là lưu huỳnh đã được núi lửa trên Io phun ra và di chuyển xuyên không gian đến gần Amalthea.
Có một bí ẩn thậm chí còn sâu sắc hơn với Amalthea, đó là nó tỏa ra nhiều nhiệt hơn so với lượng nhiệt nhận được từ mặt trời. Một mặt trăng nhỏ như Amalthea lấy thêm năng lượng này từ đâu là câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ.
Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới
Trước khi con người lần đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng, Johannes Hevelius đã công bố tập bản đồ Mặt trăng chi tiết đến từng miệng núi lửa.
Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc
Năm 2009, một ngôi sao "quái vật" to gấp 25 lần Mặt Trời đã biến mất hoàn toàn. Siêu kính viễn vọng James Webb vừa tìm thấy nó, theo cách khiến các nhà khoa học hoàn toàn bối rối.
Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?
"Vụ nổ ánh sáng", còn gọi là bức xạ Cherenkov, là một loại bức xạ điện từ có bước sóng ngắn chiếm ưu thế, biểu hiện chủ yếu dưới dạng tia sáng xanh.
Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song
Trong vũ trụ rộng lớn, vô số thiên hà và hành tinh đan xen với những câu đố bí ẩn, trong đó hấp dẫn nhất là độ cong của không gian và các vũ trụ song song.
Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ
Siêu tân tinh là vụ nổ phát ra năng lượng khổng lồ và độ sáng làm lu mờ cả thiên hà với chứa vài trăm tỷ ngôi sao.
Đi tìm nguồn gốc hạt vũ trụ đi qua cơ thể chúng ta cả tỉ lần mỗi giây
Khoảng một nghìn tỉ hạt nhỏ gọi là neutrino xuyên qua bạn mỗi giây. Được tạo ra trong Vụ nổ lớn Big Bang, những neutrino nguyên thủy này tồn tại trong toàn bộ vũ trụ, nhưng chúng không thể làm hại bạn.
