Bí ẩn xác ướp cổ xưa nhất châu Phi
Không phải xác ướp Ai Cập, xác ướp đứa trẻ 3 tuổi ở Libya có niên đại khoảng 5.400 - 5.600 năm mới là xác ướp lâu đời nhất châu Phi.
Ai Cập nổi tiếng với những xác ướp cổ xưa được bảo quản tốt đến mức đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, đây có thể không phải là nơi lưu giữ xác ướp cổ xưa nhất châu Phi. Sâu trong vùng núi sa mạc phía tây nam Libya, các nhà nghiên cứu từng phát hiện xác ướp trẻ em mang tên Tashwinat, tồn tại trước xác ướp Ai Cập hơn 1.000 năm.
Xác ướp Tashwinat trong hộp trưng bày tại bảo tàng ở Tripoli, Libya. (Ảnh: Temehu).
Mùa đông năm 1958, nhà khảo cổ Fabrizio Mori thám hiểm một nơi trú ẩn trong hang động tự nhiên Uan Muhuggiag, nơi những người chăn nuôi gia súc từng sinh sống. Mori tìm thấy những vết tích của nơi trú ẩn cổ xưa này dưới dạng nghệ thuật trên đá mô tả con người, động vật, gia súc và nhiều hình vẽ từ các thời kỳ khác nhau. Nhưng khi bắt đầu đào dưới nền cát mềm của hang động, ông phát hiện một chiếc bọc kỳ lạ được chôn gần bề mặt.
Chiếc bọc làm từ da dê hoặc da linh dương, bên trong là cơ thể đã khô của một đứa trẻ quấn trong một lớp lá. Đứa trẻ đã trải qua một nghi thức ướp xác, nội tạng bị lấy đi sau khi chết qua các vết mổ ở bụng và ngực. Quá trình này được gọi là moi tạng (evisceration) và thay thế bằng các loại thảo mộc, có thể nhằm giúp bảo quản cơ thể.
Đứa trẻ nằm trong tư thế bào thai, trên cổ đeo một chiếc vòng bằng vỏ trứng đà điểu. Phân tích cho thấy, đứa trẻ có da tối màu và chết khi mới chỉ khoảng 3 tuổi. Quá trình định tuổi bằng đồng vị carbon chỉ ra, xác ướp này có niên đại khoảng 5.400 - 5.600 năm.
Vào thời điểm đứa trẻ còn sống, sa mạc Sahara rất khác so với ngày nay. Những người từng ghé thăm Uan Muhuggiag sống ở một nơi có cảnh quan xanh tươi hơn nhiều. Trong thời kỳ này, đôi khi gọi là "Thời kỳ ẩm ướt châu Phi", Sahara được bao phủ bởi cỏ, cây cối và các hồ nước. Các đặc điểm này giúp duy trì cuộc sống cho những người chăn nuôi gia súc tại đây. Một bằng chứng nữa cho thấy khu vực xung quanh Uan Muhuggiag ẩm ướt hơn nhiều so với ngày nay là những hình vẽ hang động khắc họa voi, hươu cao cổ, cá sấu, trong khi xương cá và dụng cụ đánh cá cổ xưa được tìm thấy ở các địa điểm khác thuộc Sahara.
Hiện tại, các nhà khoa học vẫn chưa rõ tập tục ướp xác ở Uan Muhuggiag, vốn xuất hiện trước, có ảnh hưởng đến tục ướp xác ở Ai Cập hay không. Tuy nhiên, xác ướp Tashwinat cho thấy việc ướp xác ở châu Phi có lịch sử sâu sắc và phức tạp hơn nhiều so với những gì giới chuyên gia từng nghĩ.
Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa
Phân tích mới về quái thú Whatcheeria với nhiều phần hài cốt từng xuất hiện trên đất Mỹ đã khiến các nhà cổ sinh vật học phải gọi nó là kẻ săn mồi siêu phàm.
Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết
Tuy tư liệu lịch sử về ông khá nhiều nhưng vì chưa xác định được mộ phần, bức tranh về "Dracula của đời thực" vẫn nhuốm màu bí ẩn.
Báu vật "vượt thời gian" 2.500 năm xuất hiện ở nơi cực kỳ vô lý
2.500 năm trước, tại một pháo đài cổ bị bỏ hoang ở nước Ý, ai đó đã để lại một báu vật vô giá và đầy bí ẩn cho các nhà khảo cổ hiện đại.
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi
Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.
Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala
Nhờ sự sử dụng LiDAR, các nhà khảo cổ phát hiện hàng ngàn công trình và khu định cư cổ xưa của người Maya, bao gồm tháp, đền đài và đường sá.
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm
Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.
