Khoa Học News

Đây là dòng sông có nước đen nhất thế giới

Sông Ruki chứa nhiều hợp chất hữu cơ hòa tan đến mức đen hơn cả sông Rio Negro chảy qua rừng Amazon.

Sông Ruki có bề rộng 1/2km ở cửa sông và có lưu lượng trung bình lớn hơn nhiều so với sông Rhine, nhưng rất ít người ở ngoài châu Phi từng nghe về dòng sông này. Đối với những người sống bên bờ sông, màu sắc của nó dường như rất bình thường, nhưng các nhà nghiên cứu đến từ Đại học ETH Zurich rất kinh ngạc khi trông thấy màu nước sông và tìm cách khám phá lý do phía sau màu đen sẫm đó.


Sông Ruki nhìn từ trên cao. (Ảnh: Matti Barthel / ETH Zurich)

"Chúng tôi hết sức bất ngờ trước màu nước sông", tiến sĩ Travis Drake chia sẻ. Nhiều dòng sông đủ sẫm màu để gọi là "nước đen". Một trong những phụ lưu lớn nhất của sông Amazon, con sông lớn thứ 5 trên thế giới theo lưu lượng có tên là Rio Negro (Sông Đen) do vật chất hữu cơ khiến nước sông sẫm màu. Tuy nhiên, sông Ruki vẫn nổi bật trong số đó.

Giống như nhiều sông nước đen khác, màu sắc của Ruki đến từ hợp chất hữu cơ hòa tan (DOC) trong nước. Tình trạng thiếu phù sa của nó cũng góp phần vào nguyên nhân. Dù đất khiến nước suối trong vắt chảy từ núi trở nên tối màu, nó hiếm khi đen kịt như vật chất trong rừng mưa nhiệt đới, thứ mang lại màu sắc đặc trưng cho Ruki. Ruki chảy qua bề mặt gần như bằng phẳng nên không tích tụ nhiều phù sa. Kết quả nghiên cứu về dòng sông được công bố trên tạp chí Limnology and Oceanography, IFL Science hôm 19/10 đưa tin.

Mặt khác, mưa lớn trong vùng cuốn trôi DOC từ thực vật ở nền rừng. Vào mùa mưa, bề mặt bằng phẳng khiến nhiều khu vực lớn ngập lụt suốt hàng tuần, làm rò rỉ càng nhiều hợp chất hơn. Nhận thấy chưa có lý giải khoa học tại sao sông Ruki sẫm màu hơn những dòng sông khác chảy qua rừng mưa nhiệt đới, Drake và cộng sự quyết định tìm câu trả lời. Họ lập một trạm theo dõi để khám phá thành phần hóa học của dòng sông trước khi nó đổ vào sông Congo. Nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp đo tại chỗ do trong vùng không có nguồn cung cấp điện.

Các nhà nghiên cứu có thể đo mật độ và niên đại của DOC trong nước để xác định nó có đến từ đầm lầy than bùn dọc bờ sông hay không. Những đầm lầy này giữ lại lượng vật chất thực vật khổng lồ chưa phân hủy. Hiện nay, quá trình trên biến khu vực thành một bể carbon. Nhưng nếu carbon trong đầm lầy thoát ra và giải phóng vào khí quyển, nó sẽ trở thành nguồn thúc đẩy hiện tượng ấm lên toàn cầu. Kết quả xác định niên đại bằng đồng vị carbon của nhóm nghiên cứu chỉ ra điều này hầu như không xảy ra.

Drake và cộng sự nhận thấy sông Ruki có lượng DOC trên mỗi lít nhiều gấp 4 lần sông Congo và gấp 1,5 lần sông Rio Negro. Dù dòng sông rất giàu axit hữu cơ có thể hòa tan carbonate và giải phóng carbon dioxide, điều đó không xảy ra ở mức độ đáng lo ngại. Dòng sông rất tĩnh lặng và khi nước sông bão hòa carbon dioxide (CO2), khí gas này không thể thoát ra dễ dàng, ngăn cản hình thành nhiều CO2 hơn.

TIN CŨ HƠN
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 17/06/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 16/06/2026
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 14/06/2026
Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Hiện đang vào mùa mưa giông ở Việt Nam vì vậy hiện tượng sét đánh thường xuyên xảy ra rất dễ gây nguy hiểm cho chúng ta.

Đăng ngày: 07/06/2026
Nhân loại sắp gặp thảm họa nhiệt "trở tay không kịp"

Nhân loại sắp gặp thảm họa nhiệt "trở tay không kịp"

Nghiên cứu mới cho thấy nắng nóng cực đoan sẽ tấn công thế giới theo cách khó ngờ, với "danh sách đen" chứa cả tên những quốc gia mà người dân tưởng chừng chỉ e sợ cái lạnh.

Đăng ngày: 04/06/2026
Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Trạm Vostok, đảo Ellesmere, làng Oymyakon, thành phố Bangkok, thung lũng tử thần... là những địa dang nổi tiếng có nhiệt độ thấp và cao kỷ lục.

Đăng ngày: 28/05/2026
Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Sông Congo chảy qua 10 nước, “cõng” 40 nhà máy thủy điện và đổ qua khu rừng lớn thứ 2 thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Khoa Học News