Khoa Học News

Khai quật lò sưởi ma quái 2.100 tuổi, chuyên gia kinh hãi: Bí mật nằm ở mật thất bên trong!

Theo các nhà khoa học, lò sưởi này được thiết kế rất đặc biệt mới có thể ấm nóng cả đêm như vậy.

Chiếc lò sưởi ma quái

Năm 1987, một số lượng lớn bảo vật quý hiếm từ thời nhà Đường được khai quật từ cung điện ngầm dưới chân chùa Pháp Môn tại huyện Phù Phong thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Ngoài số đồ gốm, đồ tạo tác bằng vàng, bạc được đặt trong cung điện, các nhà khảo cổ còn tìm thấy 2 chiếc lư hương kiêm lò sưởi hình cầu bằng bạc với thiết kế bên trong vô cùng đặc biệt. Một trong số chiếc lư hương có đường kính tới 128mm và nó đã được công nhận là lư hương bằng bạc lớn nhất còn sót lại ở Trung Quốc.

Sau đó nó được đưa tới phòng triển lãm của Bảo tàng Khoa học và Công nghệ Trung Quốc và được đặt tên là "Lư hương Bị Trung". Chiếc lư hương kiêm lò sưởi này không chỉ là một bảo vật nghệ thuật mà nó còn là một phát minh độc đáo thể hiện được trí tuệ của người xưa.


Trong một lần khai quật, các nhà khảo cổ tình cờ tìm thấy những chiếc lư hương kiêm lò sưởi có thiết kế độc đáo. (Ảnh: Baidu)

Chiếc lư hương có niên đại từ cách đây 2.100 năm, tức là vào khoảng thời Tây Hán. Điểm đặc biệt của chiếc lư hương này là nó không chỉ có thể xông trầm mà còn được dùng như một lò sưởi ủ ấm trong chăn.

Vỏ của cái lò sưởi do 2 nửa bán cầu rỗng ghép lại mà thành. Ngoài vỏ được chạm nổi hoa văn mây, rồng, phượng… để thuận tiện dẫn nhiệt từ bên trong ra. Sau khi tách chúng ra có thể thấy thân lò cũng do một hình bán cầu đặc được gắn ở giữa.

Ngoài vỏ thân lò là 2 lớp vòng đồng tâm gắn bởi 3 trục quay vuông góc với nhau. Các trục này giúp cho các lớp vòng đồng tâm không bị chạm vào nhau và lớp thân lò bên trong có thể quay tự do dù theo hướng nào cũng luôn nằm ngang. Khi sử dụng, người ta cho than nóng hoặc trầm vào thân lò hình bán cầu. Do có thiết kế chống trọng lực nên dù đặt trong chăn thì than cũng không bị rơi ra ngoài và có thể giữ ấm tới cả đêm.

Phát hiện bất ngờ

Sau này khi các nhà khoa học nghiên cứu kỹ lưỡng chiếc lư hương kiêm lò sưởi này, họ phát hiện ra rằng nó được chế tạo hoàn toàn phù hợp với nguyên lý hoạt động của con quay hồi chuyển. Con quay hồi chuyển là một ứng dụng của vật lý học dựa trên nguyên lý bảo toàn momen động lượng.


Chiếc lò sưởi ma quái này được thiết kế tương tự với con quay hồi chuyển chống trọng lực. (Ảnh: Baidu)

Nó được thiết kế với 1 bánh xe hoặc đĩa quay với các trục quay tự do theo mọi hướng. Phương hướng này thay đổi nhiều hay ít tùy thuộc vào mô men xoắn bên ngoài hơn là liên quan đến con quay có vận tốc cao mà không cần mô men động lượng lớn. Vì mô men xoắn được tối thiểu hóa bởi việc gắn kết thiết bị trong các khớp vạn năng (như Gimbal), hướng của nó duy trì gần như cố định bất kể so với bất kỳ chuyển động nào của vật thể mà nó tựa lên.

Ứng dụng trong thực tế dễ nhận thấy của con quay hồi chuyển là la bàn. La bàn hiện đang được sử dụng với nhiều phương tiện như thuyền, máy bay, tên lửa…

Nhờ áp dụng nguyên lý này, những chiếc la bàn dù gặp sóng gió mạnh đến đâu, luồng gió phức tạp thế nào thì vẫn luôn hoạt động bình thường.

Nhà khoa học vĩ đại Leonardo Da Vinci là người đầu tiên đưa ra đề xuất thiết kế con quay hồi chuyển.

Mãi tới tận thế kỷ 16, nhà vật lý học Gerolamo Cardano mới chính thức chế tạo ra con quay hồi chuyển và từ đó nó được đưa vào sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới.


Từ chiếc lò sưởi này có thể thấy được trí tuệ của người xưa vô cùng uyên thâm. (Ảnh: Baidu)

Ghi chép sớm nhất về lư hương Bị Trung được tìm thấy là trong tác phẩm "Mỹ nhân phú" của văn sĩ Tư Mã Tương Như thời Tây Hán.

Còn trong cuốn "Tây kinh tạp kí" lại ghi rằng: "Nhưng người thợ khéo tay của Trường An đã chế ra một loại lư vừa có thể xông trầm lại vừa thay thế lò sưởi. Mục đích của họ là để vận chuyển chúng đi khắp nơi mà không bị hư hỏng bên trong".

Hơn nữa, theo trang Baike, lư hương Bị Trung được các nhà khảo cổ xác nhận có niên đại từ 2.100 năm trước đồng nghĩa rằng nó được ra đời sớm hơn con quay hồi chuyển tới 1.000 năm. Từ đây có thể thấy trí tuệ của người xưa thực sự rất thâm sâu khiến hậu thế phải ngã mũ bái phục.

TIN CŨ HƠN
Đi câu cá dưới sông, người nông dân vô tình vợt được "quốc bảo" rùa "kỳ bí" với 4 mũi tên cắm lưng

Đi câu cá dưới sông, người nông dân vô tình vợt được "quốc bảo" rùa "kỳ bí" với 4 mũi tên cắm lưng

Lần đầu tiên một quốc bảo là con rùa bằng đồng với 4 mũi tên và 32 chữ khắc trên lưng có niên đại hơn 3000 năm lịch sử lại gây chú ý của giới khảo cổ.

Đăng ngày: 18/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News