Lần đầu tiên trên thế giới, một phần của đại dương đã được cấp tư cách pháp nhân
Đây là lần đầu tiên một cơ quan chính phủ trao cho sóng biển các quyền giống như một người.
Quyết định mang tính đột phá đã được đưa ra tại thành phố Linhares, Brazil, khi hội đồng thành phố này công nhận tư cách pháp nhân cho những con sóng tại cửa sông Doce – điểm giao hòa giữa con sông và Đại Tây Dương. Quy định mới, được phê duyệt vào tháng 6/2024 và chính thức có hiệu lực vào giữa tháng 8, không chỉ khẳng định quyền được bảo vệ của các làn sóng mà còn hướng đến bảo tồn cân bằng sinh thái tại khu vực đặc biệt này.
Theo quy định, các điều kiện vật lý và hóa học của sóng – cùng với hệ sinh thái nước liên kết – phải được giám sát và bảo vệ nghiêm ngặt khỏi các tác nhân gây ô nhiễm. Điều này có nghĩa là, từ nay, các hoạt động công nghiệp và các tác động từ con người gây ảnh hưởng đến sóng và môi trường xung quanh sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý. Song, bảo vệ các làn sóng tại cửa sông Doce không chỉ là vấn đề sinh thái. Quyết định này còn nhằm tôn vinh giá trị văn hóa và kinh tế của những con sóng với cộng đồng địa phương, đặc biệt là với những người lướt sóng.
Quyết định bảo vệ sóng đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh thảm họa môi trường từ năm 2015.
Vanessa Hasson, luật sư môi trường và giám đốc điều hành tổ chức phi chính phủ Mapas, chia sẻ với Tạp chí Hakai rằng luật mới này còn giúp thừa nhận tầm quan trọng văn hóa của các làn sóng. Theo bà, khu vực này vốn là điểm lướt sóng nổi tiếng, và quyền bảo vệ mới không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn thúc đẩy các hoạt động văn hóa, tâm linh và giải trí gắn liền với đại dương.
Quyết định bảo vệ sóng tại cửa sông Doce đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh thảm họa môi trường từ năm 2015. Vụ sập đập Fundão gần thành phố Mariana đã thải ra hơn 60 triệu mét khối chất thải quặng sắt và bùn, lan tràn xuống sông Doce và đến tận cửa sông tại Linhares. Dòng bùn đã tàn phá nghiêm trọng hệ sinh thái thủy sinh và làm mất đi các con sóng vốn thu hút những người đam mê lướt sóng đến khu vực này.
Với việc trao tư cách pháp nhân cho các làn sóng tại cửa sông Doce, Brazil đã đưa ra một cơ chế pháp lý mới nhằm ngăn chặn những thảm họa tương tự trong tương lai. Luật mới đặt nền tảng để những tổ chức, cá nhân có hành vi gây hại cho môi trường phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tuy nhiên, sóng không thể tự đại diện bảo vệ các quyền mới của mình. Do đó, một ủy ban đặc biệt đã được thành lập để đảm nhận vai trò này, bao gồm đại diện từ cộng đồng lướt sóng, cộng đồng bản địa địa phương và ủy ban môi trường của thành phố Linhares.
Đây là lần đầu tiên tại Brazil một cơ quan chính phủ trao quyền pháp lý cho một phần của đại dương. Tuy nhiên, trên thế giới, việc công nhận tư cách pháp nhân cho các vùng nước không còn là điều mới mẻ. Trước đây, sông Whanganui của New Zealand đã trở thành dòng sông đầu tiên trên thế giới được trao quyền pháp lý như con người. Sau đó, sông Magpie ở Canada, sông Klamath ở Hoa Kỳ, và sông Hằng và Yamuna ở Ấn Độ cũng đã được công nhận quyền tương tự (mặc dù sau đó Tòa án Tối cao Ấn Độ đã đảo ngược quyết định này).
Ecuador còn tiến thêm một bước khi đưa các quyền tự nhiên vào hiến pháp quốc gia. Gần đây nhất vào tháng 7/2024, một tòa án tại Ecuador đã phán quyết rằng một con sông tại thủ đô của đất nước này đã bị vi phạm quyền do ô nhiễm và yêu cầu các biện pháp khắc phục ngay lập tức.
Việc công nhận tư cách pháp nhân cho các làn sóng tại cửa sông Doce là một bước tiến mới cho thấy nhận thức ngày càng sâu rộng về trách nhiệm bảo vệ các vùng nước trước sự tác động của con người. Quyết định này cũng là dấu hiệu cho thấy một kỷ nguyên bảo vệ đại dương mới đang mở ra, nơi các yếu tố tự nhiên được công nhận quyền lợi pháp lý, nhằm thúc đẩy sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
Các nhà khoa học săn mực khổng lồ 500kg bằng tàu du lịch
Thay vì thuê tàu nghiên cứu tốn hàng triệu USD, các nhà khoa học dựng trạm nghiên cứu trên tàu du lịch Nam Cực để săn tìm mực khổng lồ.
Cuộc đua bí mật dưới lòng đại dương: Khi đáy biển được “phân lô” để tranh giành hàng tỷ đô lợi nhuận
Sâu thẳm dưới đại dương, một cuộc đua bí mật đang diễn ra. Một cuộc đua gấp rút giữa các công ty tư nhân để tranh giành cơ hội tiếp cận những khoáng sản quý giá.
3 tỷ tấn nước biển bị nuốt chửng mỗi năm: "Thủ phạm" gầm lên từ 10.000m dưới đáy đại dương
Theo các chuyên gia, 3 tỷ tấn nước biển biến mất mỗi năm có liên quan tới tiếng gầm bí ẩn phát ra từ 10.000m dưới rãnh sâu nhất thế giới.
Bí ẩn về loài cá có thịt màu xanh tại Alaska
Trên thực tế, đây là một loài cá vô cùng hiếm và khó bắt, bởi vậy không phải ai cũng có thể nhìn thấy chúng trong đời.
Lần đầu tiên trong lịch sử, cá dưới biển sâu 1.000m dạt vào bờ
Lần đầu tiên trong lịch sử một con cá sống ở độ sâu hàng nghìn mét dưới đáy biển dạt vào bờ ở bãi biển Cannon Beach, bang Oregon (Mỹ) vào cuối tuần qua.
Hàng nghìn con cá heo chết cháy bí ẩn trên Biển Đen
Hàng nghìn xác cá heo chết cháy trôi dạt vào bờ biển các nước Bulgaria, Romania, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine trong thời gian gần đây
