Khoa Học News

NASA phát hiện dấu hiệu El Nino từ vũ trụ

Vệ tinh Sentinel-6 Michael Freilich ghi nhận sóng Kelvin di chuyển về phía đông qua Thái Bình Dương, hiện tượng thường được xem như dấu hiệu của El Niño.

NASA xác định những dấu hiệu sớm của El Niño từ không gian sau khi một trong các vệ tinh của cơ quan này phát hiện vùng nước ấm ở Thái Bình Dương di chuyển về hướng đông, tới ven biển phía tây Nam Mỹ trong tháng 3 và 4. Dữ liệu từ vệ tinh Sentinel-6 Michael Freilich chuyên theo dõi mực nước biển, cho thấy sóng Kelvin di chuyển ngang qua Thái Bình Dương. Loại dòng dài này chỉ cao 5 - 10cm nhưng rộng hàng trăm kilomet. Chúng được xem như một dấu hiệu báo trước El Niño khi hình thành ở xích đạo và chuyển tầng nước ấm bên trên tới tây Thái Bình Dương, Live Science hôm 16/5 đưa tin.


Dữ liệu từ vệ tinh Sentinel-6 hôm 24/4 cho thấy nước biển cao và ấm hơn ở xích đạo và bờ phía tây Nam Mỹ. (Ảnh: NASA)

"Chúng tôi đang theo dõi El Niño như một con chim cắt", Josh Willis, nhà khoa học trong dự án Sentinel-6 Michael Freilich ở Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA, cho biết. "Nếu đó là một đợt El Niño mạnh, thế giới sẽ trải qua tình trạng ấm lên kỷ lục".

El Niño là một phần trong chu kỳ khí hậu El Niño - Dao động phương Nam (ENSO). Thông thường, gió mậu dịch thổi nước ở mặt biển về phía tây qua Thái Bình Dương, di chuyển nước ấm từ Nam Mỹ tới châu Á. Khi nước ấm dịch chuyển, nước lạnh dâng lên để thế chỗ. El Niño liên quan tới gió mậu dịch yếu, khiến nước ấm bị đẩy về phía đông. Điều này tác động lớn tới mô hình thời tiết trên khắp thế giới. Đối với Mỹ, hệ quả là thời tiết ẩm ướt hơn ở miền nam và nóng hơn ở khu vực tây bắc. Trong khi đó, La Niña gây ảnh hưởng trái ngược, với gió mậu dịch mạnh đẩy nhiều nước ấm về phía tây hơn.

El Niño thường xảy ra 3 - 5 năm/lần, nhưng cũng có thể xuất hiện thường xuyên hơn. Đợt El Niño gần đây nhất là năm 2019 và kéo dài 6 tháng, từ tháng 2 đến tháng 8. Hôm 11/5, đại diện của Cục quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết có 90% El Niño sẽ xảy ra trong năm nay và kéo dài tới mùa đông ở Bắc bán cầu. Theo dự đoán của NOAA, có 80% khả năng El Niño ở mức độ vừa, trong đó nhiệt độ bề mặt đại dương tăng 1 độ C, 55% khả năng El Niño diễn biến mạnh với nhiệt độ bề mặt đại dương tăng 1,5 độ C.

Trong thông báo hôm 12/5 của JPL, ảnh chụp bởi vệ tinh Sentinel-6 từ đầu tháng 3 tới cuối tháng 4 cho thấy sóng Kelvin đẩy nước ấm về phía đông, tập trung ở ngoài khơi Colombia, Ecuador và Peru. Phần màu đỏ và trắng trong ảnh biểu thị nước ấm hơn và mực nước biển cao hơn. NOAA và NASA sẽ tiếp tục theo dõi điều kiện ở Thái Bình Dương trong vài tháng tới để xác định El Niño có xảy ra hay không, xảy ra khi nào và độ mạnh của nó.

Hồi tháng 4, các nhà khoa học ghi nhận nhiệt độ bề mặt đại dương cao nhất trong lịch sử, với nhiệt độ trung bình toàn cầu là 21,1 độ C. Kỷ lục này phản ánh tác động của biến đổi khí hậu và đợt La Niña gần nhất đã kết thúc. Sự kết hợp giữa El Niño và nhiệt độ đại dương siêu cao có thể tạo ra hàng loạt kỷ lục trong 12 tháng tới.

TIN CŨ HƠN
Kỳ lạ vùng sa mạc nằm giữa các núi băng ở Nga

Kỳ lạ vùng sa mạc nằm giữa các núi băng ở Nga

Sa mạc Chara ở Siberia là một trong những sa mạc kỳ lạ nhất thế giới, không chỉ vì nằm ở một vùng lạnh giá mà còn được bao quanh bởi hồ, sông và những ngọn núi phủ đầy tuyết.

Đăng ngày: 17/06/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 17/06/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 16/06/2026
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 14/06/2026
Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Hiện đang vào mùa mưa giông ở Việt Nam vì vậy hiện tượng sét đánh thường xuyên xảy ra rất dễ gây nguy hiểm cho chúng ta.

Đăng ngày: 07/06/2026
Nhân loại sắp gặp thảm họa nhiệt "trở tay không kịp"

Nhân loại sắp gặp thảm họa nhiệt "trở tay không kịp"

Nghiên cứu mới cho thấy nắng nóng cực đoan sẽ tấn công thế giới theo cách khó ngờ, với "danh sách đen" chứa cả tên những quốc gia mà người dân tưởng chừng chỉ e sợ cái lạnh.

Đăng ngày: 04/06/2026
Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Trạm Vostok, đảo Ellesmere, làng Oymyakon, thành phố Bangkok, thung lũng tử thần... là những địa dang nổi tiếng có nhiệt độ thấp và cao kỷ lục.

Đăng ngày: 28/05/2026
Khoa Học News