Khoa Học News

Người cổ đại bảo quản thực phẩm như thế nào?

Tủ lạnh là một phát minh của thời hiện đại và mới xuất hiện từ đầu thế kỷ 20.

Vì vậy, trong nhiều thiên niên kỷ, con người đã phải tìm ra những cách thông minh để bảo quản thực phẩm. Nhiều phương pháp đã được sử dụng từ xa xưa.

Vào một buổi sáng mùa thu năm 2015, hai nông dân ở Michigan đã tìm thấy một chiếc xương chậu từ một con voi ma mút. Sau đó, nhóm nghiên cứu đã phát hiện thêm bằng chứng cổ sinh vật học và khảo cổ học giúp bối cảnh xung quanh sự tồn tại của chiếc xương này rõ ràng hơn.

Hơn 11.000 năm trước, voi ma mút đã lang thang thành đàn khắp lục địa Bắc Mỹ. Đối với những người săn bắn hái lượm, hạ gục một con vật có kích thước bằng một con voi châu Phi như vậy giống với việc trúng xổ số. Vì vậy, một số người bản địa bỏ thịt voi ma mút xuống ao để bảo quản.


Tủ lạnh là một công cụ dùng để bảo quản thực phẩm, ra đời vào thế kỷ 20.

Giáo sư Daniel Fisher, quản lý Bảo tàng Cổ sinh vật học của Đại học Michigan, nói với Live Science rằng: "Ao là nơi lý tưởng để cất giữ các phần thịt chưa ăn đến. Còn lựa chọn thay thế nào tốt hơn để giấu thức ăn khỏi những động vật ăn thịt và động vật ăn xác thối trên mặt đất khác"?

Phần thịt được đặt vào một trong nhiều ao nhỏ, nông. Nước không phải là yếu tố bảo quản thịt; công sức phần lớn nằm ở vi khuẩn Lactobacilli sống trong nước. Lactobacilli tạo ra axit lactic, một sản phẩm phụ hóa học của quá trình hô hấp kỵ khí.

Vi khuẩn xâm nhập vào thịt và axit lactic thải ra đã bảo quản tảng thịt. Nhiệt độ thấp và hàm lượng oxy thấp của nước cũng là yếu tố đã hỗ trợ cho quá trình bảo quản.

Giáo sư Daniel Fisher tin rằng, cuộc săn có thể đã xảy ra vào mùa thu. Những con vật bị làm thịt ở ngay chỗ chúng ngã xuống và những tảng thịt lớn được thả xuống nước trong các ao nhỏ gần đó. Thịt vẫn có thể ăn được cho đến mùa hè năm sau. Fisher biết điều này bởi vì ông đã thử phương pháp tương tự với thịt hươu, nai, cừu và thậm chí cả ngựa.

“Axit lactic cũng làm mềm thịt” - Giáo sư Daniel Fisher nói - “Nó có mùi và vị đậm đà, giống như pho mát Limburger. Điều này tạo nên một bữa ăn thú vị”. Giữ lạnh thức ăn là một ý tưởng hợp lý, nhưng không phải ai cũng có hồ nước ở gần để lưu trữ.

Chôn là một cách khéo léo khác để giữ cho thực phẩm luôn tươi. Phương pháp chôn thực phẩm che chắn chúng khỏi ánh sáng Mặt trời, nhiệt và oxy, tất cả đều là yếu tố tăng tốc độ làm thực phẩm bị hư.

Đầm lầy là một lựa chọn hấp dẫn. Đầm lầy là một vùng đất ngập nước ngọt có nền đất xốp, mềm, chủ yếu bao gồm thực vật bị phân hủy dang dở, còn được gọi là than bùn. Môi trường mát mẻ, ít oxy, có tính axit cao rất thích hợp để bảo quản các loại thực phẩm dễ hỏng.

Ở Bắc Âu, các nền văn minh cổ đại sẽ đặt thực phẩm, bao gồm cả bơ, vào vũng lầy để bảo quản. Các nhà khảo cổ học đã lấy được những miếng bông chứa một chất giống như sáp parafin từ một bãi cỏ ngập nước. Các nhà nghiên cứu đã thực hiện phân tích hóa học trên chất sáp và xác định nó là một sản phẩm từ sữa, đặt cho nó cái tên vui nhộn là “bơ đầm lầy”.

Jessica Smyth, Trợ lý Giáo sư tại Trường Khảo cổ học University College Dublin, cho biết: “Trong vòng hai hoặc ba năm, chất béo trong bơ tươi sẽ phân giải thành các thành phần cấu thành.

Thứ còn lại là một tảng axit béo. Đầm lầy đã cung cấp cho các cộng đồng nông nghiệp thuở sơ khai một cách để bảo quản các loại thực phẩm dễ hỏng, như các sản phẩm từ sữa, trong thời gian dài.

Chuyên ngành dân tộc học đã từng đề cập đến việc người thời xưa chôn bơ mùa hè xuống các bãi lầy để lưu trữ. Bơ sau khi xử lý có thể ăn được, nhưng có thể còn đọng lại mùi vị thơm của than bùn bao xung quanh và tạo nên một hương vị riêng biệt.

TIN CŨ HƠN
Đi câu cá dưới sông, người nông dân vô tình vợt được "quốc bảo" rùa "kỳ bí" với 4 mũi tên cắm lưng

Đi câu cá dưới sông, người nông dân vô tình vợt được "quốc bảo" rùa "kỳ bí" với 4 mũi tên cắm lưng

Lần đầu tiên một quốc bảo là con rùa bằng đồng với 4 mũi tên và 32 chữ khắc trên lưng có niên đại hơn 3000 năm lịch sử lại gây chú ý của giới khảo cổ.

Đăng ngày: 18/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News