Khoa Học News

Phát hiện cơ chế tổng hợp RNA có thể can thiệp trị nhiều bệnh ở người

Lần đầu tiên nhóm nghiên cứu do PGS Nguyễn Tuấn Anh dẫn đầu phát hiện ra cơ chế tổng hợp vi sợi RNA, giúp mở ra hướng nghiên cứu trong điều trị các bệnh tim mạch, ung thư và rối loạn thần kinh.

Nghiên cứu được các nhà khoa học Việt tại đại học Khoa học và công nghệ Hong Kong (HKUST) thực hiện, đạt bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sinh học phân tử khi tìm ra cơ chế phi cổ điển của phức hợp vi xử lý (Microprocessor) trong quá trình tổng hợp vi sợi RNA (miRNA). Đây là cơ chế sinh học phân tử mới của phức hợp vi xử lý trong tổng hợp vi sợi RNA, chưa từng được phát hiện trước đây.

Phát hiện mở ra khả năng phát triển và ứng dụng các phương pháp can thiệp như liệu pháp gene và điều trị các bệnh liên quan đến vi sợi RNA gồm ung thư, bệnh tim mạch và rối loạn thần kinh. Công trình đã đăng trên tạp chí Molecular Cell đầu tháng 6.


PGS Nguyễn Tuấn Anh (hàng đầu, thứ ba từ trái sang) cùng đội ngũ nghiên cứu Việt tại phòng thí nghiệm của HKUST. (Ảnh: Nhóm nghiên cứu).

PGS Nguyễn Tuấn Anh, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết vi sợi RNA là các phân tử nhỏ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa biểu hiện của gene. Sự sai lệch trong vi sợi RNA có thể gây ra nhiều bệnh trên người. Suốt 20 năm qua các nhà khoa học đã tìm cách giải đáp, nhưng chỉ được một phần.

Trong nghiên cứu này, nhóm đã ứng dụng công nghệ giải trình tự DNA thế hệ mới để thu thập hàng tỷ chuỗi trình tự. Sau đó ứng dụng các mô hình toán học và sử dụng phương pháp tin sinh học khác nhau để tìm ra mô hình sinh học phù hợp nhất.

Kết quả, phát hiện ra một cơ chế sinh học phân tử mới của phức hợp vi xử lý trong tổng hợp vi sợi RNA có thể mở ra cơ hội phát triển các liệu pháp can thiệp, như liệu pháp gene, ứng dụng điều trị các bệnh liên quan đến vi sợi RNA, như ung thư và bệnh tim mạch. "Các công ty dược phẩm và công nghệ sinh học cũng có thể áp dụng kết quả của nghiên cứu này để tìm kiếm các mục tiêu thuốc mới và phát triển liệu pháp mới cho các bệnh liên quan đến vi-sợi RNA", PGS Tuấn Anh cho hay.


PGS Nguyễn Tuấn Anh bên mô hình DNA. (Ảnh: NVCC)

GS Ting Xie, trưởng khoa Khoa học sự sống, Đại học Khoa học và công nghệ Hong Kong, nhận định công trình của PGS Tuấn Anh và cộng sự đã giải quyết một trong những vấn đề nan giải và quan trọng nhất trong lĩnh vực sinh học vi sợi RNA. Hỏng hóc trong quá trình sinh tổng hợp vi sợi RNA có thể dẫn đến các rối loạn trong chuyển hóa tế bào và các bệnh lý khác nhau. "Việc phát hiện ra cơ chế sinh tổng hợp vi sợi RNA phi chuẩn không chỉ mang đến cái nhìn mới về cơ chế của quá trình sinh tổng hợp vi sợi RNA mà còn mở đường cho việc điều hòa vi sợi RNA để điều trị nhiều bệnh ở người", GS Ting Xie nói.

Nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục dựa vào phát kiến này để thiết kế những tiền chất vi sợi RNA nhân tạo, dùng trong công nghệ điều hòa gene. "Tức là các tiền chất này khi đưa vào trong tế bào, nó sẽ sản sinh ra một vi sợi RNA mình thiết kế, giúp tăng hay giảm (điều hòa) biểu hiện của một gene đích mà mình nhắm tới", PGS Tuấn Anh nói.

PGS Tuấn Anh cho biết, các thành viên nhóm trước khi sang nước ngoài từng học tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, ĐH Dược Hà Nội. Theo anh, các cử nhân hay kỹ sư Việt Nam hoàn toàn có khả năng đi xa hơn nữa trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ. "Đặc biệt khi được trao cơ hội nghiên cứu, cộng với đam mê sẵn có, các nhà khoa học Việt Nam hoàn toàn có đủ năng lực thực hiện những nghiên cứu chuyên sâu mang tầm cỡ quốc tế", anh nói và cho biết thêm rất sẵn lòng hợp tác, chia sẻ kiến thức trong cộng đồng khoa học.

TIN CŨ HƠN
Cách phòng ngừa rận mu - Loài côn trùng bám chặt ở "vùng kín"

Cách phòng ngừa rận mu - Loài côn trùng bám chặt ở "vùng kín"

Rận mu nằm sâu trong lỗ chân lông chúng bám chặt vào da người làm cho người bị đốt khó phát hiện ra khi ngứa mà chỉ nghĩ đến bệnh ngứa ngoài ra khác.

Đăng ngày: 16/06/2026
Hướng dẫn cách dùng chỉ nha khoa "chuẩn"

Hướng dẫn cách dùng chỉ nha khoa "chuẩn"

Chỉ nha khoa giúp vệ sinh các mảng bám trên răng tốt tăm thông thường. Tuy nhiên, sử dụng chỉ nha khoa sai kỹ thuật có thể gây tổn thương răng và nướu.

Đăng ngày: 16/06/2026
So sánh hàm lượng dinh dưỡng của trứng gà, trứng vịt, trứng cút... loại nào bổ dưỡng nhất?

So sánh hàm lượng dinh dưỡng của trứng gà, trứng vịt, trứng cút... loại nào bổ dưỡng nhất?

Cùng tìm hiểu sự khác nhau về hàm lượng dinh dưỡng giữa các loại trứng gia cầm.

Đăng ngày: 16/06/2026
Giải pháp chống ngứa khi bị muỗi đốt cực đơn giản

Giải pháp chống ngứa khi bị muỗi đốt cực đơn giản

Vết ngứa do muỗi đốt thực sự rất khó chịu và nếu bạn cứ tiếp tục gãi thì vết đốt thậm chí có thể bị xước và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Đăng ngày: 13/06/2026
Đây là dấu hiệu cho thấy bạn đang uống quá nhiều nước

Đây là dấu hiệu cho thấy bạn đang uống quá nhiều nước

Uống đủ nước tốt cho sức khỏe nhưng nếu bạn uống quá nhiều thì nó sẽ phản tác dụng. Vậy làm sao để biết bạn có uống quá nhiều nước hay không?

Đăng ngày: 11/06/2026
Ăn ngồi bệt trên sàn hay ngồi ghế tốt hơn? Lý giải thú vị từ chuyên gia

Ăn ngồi bệt trên sàn hay ngồi ghế tốt hơn? Lý giải thú vị từ chuyên gia

Nhiều người Việt thường có thói quen ăn ngồi bệt dưới chiếu hoặc trên sàn nhà. Cách ăn này liệu có tốt cho sức khoẻ không? Dưới đây là lý giải của chuyên gia.

Đăng ngày: 11/06/2026
14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

Không chỉ có hương vị thơm ngon, quả vải còn chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa giúp phòng ngừa ung thư, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, làm chậm quá trình lão thị, giúp da mịn màng và mái tóc óng ả.

Đăng ngày: 09/06/2026
Khoa Học News