Khoa Học News

Phát hiện dấu tích chùa cổ thời Trần ở biên giới phía Bắc

Các hiện vật của ngôi chùa cổ mang kiến trúc đặc trưng thời Trần được tìm thấy ở quả đồi cách biên giới Việt - Trung khoảng 80km.

Đầu tháng 11, người dân thông báo tìm thấy một số dấu vết cổ vật ở quả đồi cách sông Gâm 50m, thuộc thôn Bó Củng, thị trấn Yên Phú, huyện Bắc Mê. Tương truyền khu vực này có ngôi chùa cổ đã đổ nát nên Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Giang mời Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam khảo sát.

Tham gia đoàn khảo sát, PGS.TS Trình Năng Chung, Hội Khảo cổ học Việt Nam, cho biết cuối tháng 11 đoàn tổ chức tìm kiếm ở đỉnh đồi, nơi cao hơn mặt sông Gâm khoảng 15m. Khu vực này được phủ kín thảm thực vật gồm nứa, trúc và nhiều cây khác. Lá cây rụng tạo thành lớp dày, bao phủ toàn bộ di tích.

Đoàn khảo sát tìm thấy hơn 500 hiện vật đất nung gồm: Tháp nhỏ, ngói, vật liệu trang trí, gốm sứ gia dụng. Trong đó có mảnh tháp gắn hình đầu rồng và 400 mảnh ngói vỡ hình mũi nhọn, ngói mũi sen, mang đặc trưng trang trí thời nhà Trần, thế kỷ 13-14. Đặc biệt, có mảnh gạch ốp mỏng trang trí hoa chanh, hoa cúc và hoa dây trên bề mặt.


Các hiện vật mái ngói được phát hiện tại Hà Giang. (Ảnh: Trình Năng Chung).

Về đồ đá, đoàn khảo sát tìm thấy 12 tảng đá kê chân cột, kích thước trung bình 45-50 cm, dày 25-35 cm. Có một chân tảng, bề mặt được đục phẳng, hình tròn phẳng, nổi khối tạo một đường viền hình tròn nổi cao 4 cm so với bề mặt xung quanh. Đường kính của khối nổi hình tròn 40 cm, tương ứng với đường kính chân cột gỗ tròn dựng trên đó. Những di vật trên được tìm thấy trên mặt đất.

Đoàn khảo sát sau đó mở một hố đào thám sát khoảng 2m2, sâu 45 cm, cách trung tâm đỉnh đồi hơn 10 m về phía đông, phát hiện thêm hơn 250 mảnh ngói, trong đó có 6 viên ngói khá nguyên vẹn, cho thấy vị trí này là mái chùa cổ bị đổ sập. Tìm kiếm mở rộng xung quanh quả đồi, họ phát hiện các vòng kè đá.

PGS Chung nhận định đỉnh đồi từng có ngôi chùa cổ quy mô lớn, niên đại khởi dựng từ thời Trần. "Ngôi chùa có giá trị lịch sử, văn hóa và xã hội rất quan trọng của nước Đại Việt. Sự có mặt ngôi chùa này rất có ý nghĩa trong việc cắm mốc văn hóa Đại Việt ở vùng biên cương, khẳng định ý thức văn hóa chủ quyền của dân tộc ta từ hàng nghìn năm trước", PGS Chung nói.

TIN CŨ HƠN
Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa

Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa

Phân tích mới về quái thú Whatcheeria với nhiều phần hài cốt từng xuất hiện trên đất Mỹ đã khiến các nhà cổ sinh vật học phải gọi nó là kẻ săn mồi siêu phàm.

Đăng ngày: 12/06/2026
Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết

Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết

Tuy tư liệu lịch sử về ông khá nhiều nhưng vì chưa xác định được mộ phần, bức tranh về "Dracula của đời thực" vẫn nhuốm màu bí ẩn.

Đăng ngày: 10/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Nhờ sự sử dụng LiDAR, các nhà khảo cổ phát hiện hàng ngàn công trình và khu định cư cổ xưa của người Maya, bao gồm tháp, đền đài và đường sá.

Đăng ngày: 05/06/2026
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.

Đăng ngày: 03/06/2026
Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối

Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối

Đó là một loài quái thú hoàn toàn mới, được xác định thông qua hài cốt hóa thạch có niên đại khoảng 72 triệu năm trước, vừa được khai quật tại Chile.

Đăng ngày: 02/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khoa Học News