Khoa Học News

Phát hiện ngôi sao nghèo kim loại nhất Dải Ngân hà

Các nhà thiên văn học vừa phát hiện ngôi sao heli nghèo kim loại nhất có tên EC 19529-4430.

Các sao heli cực đoan (EHe) là những sao siêu khổng lồ lớn hơn và nóng hơn nhiều so với Mặt trời, nhưng khối lượng nhẹ hơn. Chúng gần như không có hydro, điều này thật bất thường vì hydro là nguyên tố hóa học phổ biến nhất trong vũ trụ.


EC 19529-4430 được cho là ngôi sao nghèo kim loại nhất Dải Ngân hà - (Ảnh minh họa: Living Future).

Đặc điểm của sao EHe là các đường vạch quang sắc nét và mạnh mẽ tương đối của heli trung tính, biểu thị lực hấp dẫn bề mặt thấp và bầu khí quyển do heli chi phối.

Ngoài heli, những ngôi sao này còn chứa một lượng đáng kể carbon, nitơ và oxy. Ngôi sao EHe đầu tiên được phát hiện vào năm 1942.

EC 19529-4430 là một ngôi sao EHe mới được phát hiện gần đây trong quầng Thiên hà, cách chúng ta khoảng 15.500 năm ánh sáng.

Một nhóm các nhà thiên văn học do Simon Jeffery thuộc Đài thiên văn và Trung tâm thiên văn học Armagh ở Armagh, Vương quốc Anh dẫn đầu, đã quyết định nghiên cứu sâu hơn về EC 19529-4430 để làm sáng tỏ bản chất thực sự của nó.

Với mục đích này, họ đã sử dụng máy quang phổ độ phân giải cao (HRS) và máy quang phổ Robert Stobie (RSS) của kính thiên văn lớn Nam Phi (SALT). Các quan sát cho thấy EC 19529-4430 có nhiệt độ hiệu dụng là -252,45 độ C và độ kim loại tổng thể ở mức -1,3 dex.


Dữ liệu quang phổ thu được bằng HRS đối với EC 19529-4430 - (Ảnh: Jeffery/phys.org).

Nghiên cứu xác nhận bề mặt của nó dường như được cấu tạo chủ yếu bằng heli đã trải qua chu trình CNO (một trong hai chuỗi phản ứng nhiệt hạch mà các ngôi sao chuyển hydro về heli, trong đó hydro được hợp nhất với heli bằng carbon C, nitơ N và oxy O). Đến nay không có xung động nào từ ngôi sao này được xác định.

Nhìn chung, kết quả chỉ ra rằng EC 19529-4430 là ngôi sao EHe nghèo kim loại nhất được phát hiện cho đến nay. Hơn nữa, nó còn là ngôi sao EHe nghèo carbon và giàu nitơ nhất được biết đến.

Các tác giả cho rằng rất có thể nó là kết quả của sự hợp nhất hai sao lùn trắng heli.

TIN CŨ HƠN
Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Trước khi con người lần đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng, Johannes Hevelius đã công bố tập bản đồ Mặt trăng chi tiết đến từng miệng núi lửa.

Đăng ngày: 15/06/2026
Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Năm 2009, một ngôi sao "quái vật" to gấp 25 lần Mặt Trời đã biến mất hoàn toàn. Siêu kính viễn vọng James Webb vừa tìm thấy nó, theo cách khiến các nhà khoa học hoàn toàn bối rối.

Đăng ngày: 14/06/2026
Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

"Vụ nổ ánh sáng", còn gọi là bức xạ Cherenkov, là một loại bức xạ điện từ có bước sóng ngắn chiếm ưu thế, biểu hiện chủ yếu dưới dạng tia sáng xanh.

Đăng ngày: 14/06/2026
Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song

Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song

Trong vũ trụ rộng lớn, vô số thiên hà và hành tinh đan xen với những câu đố bí ẩn, trong đó hấp dẫn nhất là độ cong của không gian và các vũ trụ song song.

Đăng ngày: 13/06/2026
Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Siêu tân tinh là vụ nổ phát ra năng lượng khổng lồ và độ sáng làm lu mờ cả thiên hà với chứa vài trăm tỷ ngôi sao.

Đăng ngày: 13/06/2026
Thế giới thở phào khi khối pin 2,6 tấn bốc cháy trong bầu khí quyển

Thế giới thở phào khi khối pin 2,6 tấn bốc cháy trong bầu khí quyển

Đúng như dự đoán, khối pin Expose Pallet 9 (EP9) từ ISS đã đi vào bầu khí quyển Trái đất cuối tuần qua.

Đăng ngày: 12/06/2026
Phát hiện một trong những thiên hà lâu đời nhất vũ trụ sơ khai

Phát hiện một trong những thiên hà lâu đời nhất vũ trụ sơ khai

Các quan sát bằng kính viễn vọng không gian James Webb hé lộ vật thể Gz9p3 thực sự là một trong những thiên hà khổng lồ lâu đời nhất vũ trụ sơ khai.

Đăng ngày: 09/06/2026
Khoa Học News