Khoa Học News

Phục dựng khuôn mặt người cổ đại bị biến dạng hộp sọ

Việc tái tạo khuôn mặt một người Andean bị dính khớp sọ sớm gây khó khăn cho các nhà nghiên cứu vì hình dạng hộp sọ rất khác bình thường.

Chuyên gia pháp y kiêm nhà thiết kế 3D Cícero Moraes cùng các đồng nghiệp phục dựng khuôn mặt một người Andean từ Bolivia, sống trong thời tiền Tây Ban Nha (thời kỳ trước khi các nhà thám hiểm Tây Ban Nha đến Trung Mỹ và Nam Mỹ), IFL Science hôm 5/12 đưa tin. Người này có một khiếm khuyết bẩm sinh hiếm gặp gọi là dị tật dính khớp sọ sớm. Dị tật này ảnh hưởng đến sự hình thành và hợp nhất của xương sọ, khiến hộp sọ biến dạng và thường dẫn đến suy giảm nhận thức, thị lực và các triệu chứng suy nhược khác.


Hình ảnh phục dựng khuôn mặt người Andean bị biến dạng hộp sọ. (Ảnh: Cícero Moraes).

Hộp sọ đang được bảo quản tại Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Bolivia và chưa thể xác định niên đại chính xác. Tuy nhiên, nhiều khả năng chủ nhân hộp sọ thuộc nền văn minh Tiwanaku hoặc Inca. Tiwanaku hình thành vào thế kỷ 2 và biến mất cách đây khoảng 1.000 năm. Trong khi đó, nền văn minh Inca nổi tiếng hơn, phát triển từ khoảng thế kỷ 13 đến thế kỷ 16.

Nhóm nghiên cứu cho biết, hình thái của hộp sọ khác biệt đáng kể so với mức trung bình. Do đó, họ đã tham khảo ý kiến của 6 bác sĩ phẫu thuật biến dạng khuôn mặt về dị tật dính khớp sọ sớm. Đây là thuật ngữ chung gồm nhiều hội chứng như hội chứng Crouzon, hội chứng Apert và hội chứng Pfeiffer.

Do thiếu những phần xương khác trên cơ thể, nhóm nghiên cứu không thể biết chính xác chủ nhân của hộp sọ mắc hội chứng nào. Họ cũng không thể xác định giới tính của người này chỉ dựa vào hộp sọ, dù sự phát triển răng cho thấy người này chết ở độ tuổi 17 - 21. Do đó, họ quyết định tạo ra một khuôn mặt trung tính, sử dụng các nghiên cứu thống kê dựa trên hình chụp cắt lớp vi tính để suy đoán diện mạo thực của đối tượng.

Moraes từng sử dụng phương pháp này để tái tạo khuôn mặt người cổ đại và các nhân vật lịch sử, nhưng dự án mới đặt ra nhiều thách thức do hình thái bất thường của hộp sọ. Ví dụ, cấu trúc hộp sọ khiến mắt lồi ra đáng kể, hình dạng của vùng nội sọ - nơi chứa não - cũng khác biệt lớn so với các mô hình bình thường, dẫn đến khuôn mặt nhô lên nhiều. Điều thú vị là hộp sọ có dấu hiệu trải qua một số loại phẫu thuật và bệnh nhân dường như đã tiếp tục sống được một thời gian ngắn.

TIN CŨ HƠN
Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa

Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa

Phân tích mới về quái thú Whatcheeria với nhiều phần hài cốt từng xuất hiện trên đất Mỹ đã khiến các nhà cổ sinh vật học phải gọi nó là kẻ săn mồi siêu phàm.

Đăng ngày: 12/06/2026
Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết

Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết

Tuy tư liệu lịch sử về ông khá nhiều nhưng vì chưa xác định được mộ phần, bức tranh về "Dracula của đời thực" vẫn nhuốm màu bí ẩn.

Đăng ngày: 10/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Nhờ sự sử dụng LiDAR, các nhà khảo cổ phát hiện hàng ngàn công trình và khu định cư cổ xưa của người Maya, bao gồm tháp, đền đài và đường sá.

Đăng ngày: 05/06/2026
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.

Đăng ngày: 03/06/2026
Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối

Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối

Đó là một loài quái thú hoàn toàn mới, được xác định thông qua hài cốt hóa thạch có niên đại khoảng 72 triệu năm trước, vừa được khai quật tại Chile.

Đăng ngày: 02/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khoa Học News