Khoa Học News

Siêu hạn hán trên Trái đất ảnh hưởng ra ngoài không gian

Một đợt siêu hạn hán dữ dội trên thế giới trong hơn hai thập kỷ qua được phát hiện đã ảnh hưởng đến sóng trọng lực ở rìa bầu khí quyển của Trái đất.

Các nhà nghiên cứu Chester Gardner của Đại học Illinois (Mỹ) và Chiao-Yao She của Đại học bang Colorado (Mỹ) thường xuyên theo dõi thời tiết ở phần trên của bầu khí quyển Trái đất bằng hệ thống quét xung laser LIDAR (Light Detection and Ranging).


Bề mặt nứt gãy của hồ Oroville, bang California do hiện tượng siêu hạn hán - (Ảnh: AP).

Khi siêu hạn hán bắt đầu xảy ra ở tây nam Bắc Mỹ (SWNA), tình cờ họ nhận thấy sóng trọng lực ở rìa không gian giảm 30%, theo trang Space.com.

"Chúng tôi chưa bao giờ mong đợi thực hiện các quan sát có thể mang lại hiểu biết sâu sắc về cách một đợt hạn hán có thể ảnh hưởng đến tầng khí quyển phía trên của Trái đất đến như vậy", ông Gardner nói.

Điều này cho thấy những thay đổi ở tầng khí quyển bên dưới Trái đất có thể ảnh hưởng đến bầu khí quyển bên trên nhiều hơn so với suy nghĩ trước đây.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện hoạt động sóng trọng lực lớn nhất xảy ra vào mùa đông - khi những cơn gió mạnh gây ra mưa và tuyết, và từ giữa đến cuối mùa hè - khi những cơn mưa từ Thái Bình Dương tràn vào.

Điều này cũng cho thấy lượng mưa là một yếu tố làm giảm sóng trọng lực. Có vẻ như các cơn bão đã mang lại sóng trọng lực và lượng mưa giảm trong thời gian hạn hán có nghĩa là ít bão hơn, và do đó ít sóng trọng lực hơn.

Trước đây chưa có nghiên cứu nào về mối liên hệ giữa những thay đổi thời tiết ở tầng khí quyển bên dưới và những thay đổi tiếp theo ở tầng trên của bầu khí quyển.

Trong khi đó, hạn hán dường như vẫn tiếp diễn vô tận. Theo một nghiên cứu của trang Climate Central, hơn 40% diện tích tây nam nước Mỹ đã trải qua 40 tuần hạn hán liên tiếp trong năm 2022.

Mặc dù hai nhà nghiên cứu She và Gardner thận trọng tuyên bố rằng vẫn cần nghiên cứu thêm, nhưng các quan sát của họ có thể đặt tiêu chuẩn cho các mô hình máy tính trong tương lai để theo dõi các thay đổi khí quyển mà LIDAR có thể phát hiện.

Ông Gardner cho biết các mô hình khí quyển hiện tại không thể nhìn thấy sóng trọng lực vì độ phân giải yếu, ngay cả trên các mô hình máy tính nhanh nhất cũng không đủ để thấy quy mô của những đợt sóng này.

Hiện tại các nhà khoa học đang phát triển các mô hình máy tính ở độ phân giải cao để có thể nhìn thấy sóng ở quy mô lớn hơn.

TIN CŨ HƠN
Kỳ lạ vùng sa mạc nằm giữa các núi băng ở Nga

Kỳ lạ vùng sa mạc nằm giữa các núi băng ở Nga

Sa mạc Chara ở Siberia là một trong những sa mạc kỳ lạ nhất thế giới, không chỉ vì nằm ở một vùng lạnh giá mà còn được bao quanh bởi hồ, sông và những ngọn núi phủ đầy tuyết.

Đăng ngày: 17/06/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 17/06/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 16/06/2026
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 14/06/2026
Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Hiện đang vào mùa mưa giông ở Việt Nam vì vậy hiện tượng sét đánh thường xuyên xảy ra rất dễ gây nguy hiểm cho chúng ta.

Đăng ngày: 07/06/2026
Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Trạm Vostok, đảo Ellesmere, làng Oymyakon, thành phố Bangkok, thung lũng tử thần... là những địa dang nổi tiếng có nhiệt độ thấp và cao kỷ lục.

Đăng ngày: 28/05/2026
Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Sông Congo chảy qua 10 nước, “cõng” 40 nhà máy thủy điện và đổ qua khu rừng lớn thứ 2 thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Khoa Học News