Khoa Học News

"Thiên hà quả bóng chày" có trái tim lỗ đen ngoạn mục

ESO 420-G013 là một thiên hà xoắn ốc với diện mạo như quả bóng chày hoàn hảo, cùng một siêu lỗ đen đang hoạt động thắp sáng phần trung tâm đầy sao của thiên hà.

Trong một phần nghiên cứu về các thiên hà phát sáng hồng ngoại, Kính viễn vọng Không gian Hubble đã chú ý đến ESO 420-G013. Theo các chuyên gia tại Kính viễn vọng Không gian Hubble, ESO 420-G013 là một thiên hà xoắn ốc cực kỳ sáng, cách Trái đất chúng ta khoảng 50 triệu năm ánh sáng và nằm trong chòm sao Sculptor.

Trong lần thăm dò mới nhất, kính viễn vọng không gian Hubble đã quan sát thấy phần lõi sáng, các sợi bụi phân tử màu nâu sẫm xoáy vòng, cùng diện mạo tròn giống như quả bóng chày, đây cũng chính là những đặc điểm đáng chú ý nhất của thiên hà ESO 420-G013.


ESO 420-G013 là một thiên hà xoắn ốc với diện mạo như quả bóng chày hoàn hảo, cùng một lỗ đen đang hoạt động thắp sáng phần trung tâm đầy sao của thiên hà. (Ảnh: NASA/Catholic University of America).

Ngoài ra, ESO 420-G013 còn có một nhân thiên hà hoạt động (vùng nhân đặc của một thiên hà) giống như điểm cực kỳ sáng được cung cấp năng lượng bởi một lỗ đen siêu lớn, nó cũng thắp sáng các ngôi sao mới hình thành với tốc độ cao, tất cả vẽ nên một bức tranh sống động về vòng đời thiên thể vũ trụ đang diễn ra.

Sâu bên trong ESO 420-G013, siêu lỗ đen đói khát của nó đang ăn vật chất xung quanh, xé nhỏ và kéo dãn vật chất thành các vòng vật chất ma sát cực mạnh xung quanh nó, tỏa sáng ở mọi bước sóng của quang phổ điện từ. Camera trường rộng 3 trên kính Hubble đã chụp được loại ánh sáng này mà mắt thường không nhìn thấy được, mang lại sự hiểu biết toàn diện hơn về thiên thể kiểu này.

Điều đặc biệt ở ESO 420-G013 là khả năng hiển thị của nó. Hầu hết các thiên hà có nhân thiên hà hoạt động đều chứa các siêu lỗ đen sáng đến mức bức xạ của chúng che khuất hoàn toàn ánh sáng của thiên hà chủ. Tuy nhiên, thiên hà như ESO 420-G013 rất khác biệt vì cấu trúc xung quanh thiên hà có thể được quan sát một cách rõ ràng.

Được biết, trong hơn ba thập kỷ, Kính viễn vọng Không gian Hubble đã đóng góp đáng kể vào sự hiểu biết của chúng ta về vũ trụ. Các quan sát của kính đã giúp khám phá những đặc thù của các ngoại hành tinh xa xôi, sự hiện diện của năng lượng tối, và nâng cao kiến thức của chúng ta về các quá trình hình thành nên các thiên thể tựa như kiểu của ESO 420-G013. Phát hiện mới tiếp tục khuyến khích việc phân tích, và đánh giá cao các hoạt động đặc biệt của các thiên hà kiểu như ESO 420-G013 trong không gian rộng lớn.

TIN CŨ HƠN
Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Siêu tân tinh là vụ nổ phát ra năng lượng khổng lồ và độ sáng làm lu mờ cả thiên hà với chứa vài trăm tỷ ngôi sao.

Đăng ngày: 17/06/2026
Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Trước khi con người lần đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng, Johannes Hevelius đã công bố tập bản đồ Mặt trăng chi tiết đến từng miệng núi lửa.

Đăng ngày: 15/06/2026
Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Năm 2009, một ngôi sao "quái vật" to gấp 25 lần Mặt Trời đã biến mất hoàn toàn. Siêu kính viễn vọng James Webb vừa tìm thấy nó, theo cách khiến các nhà khoa học hoàn toàn bối rối.

Đăng ngày: 14/06/2026
Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

Bức xạ Cherenkov có thể khiến các hạt chuyển động nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

"Vụ nổ ánh sáng", còn gọi là bức xạ Cherenkov, là một loại bức xạ điện từ có bước sóng ngắn chiếm ưu thế, biểu hiện chủ yếu dưới dạng tia sáng xanh.

Đăng ngày: 14/06/2026
Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song

Độ cong của không gian và bí ẩn của các vũ trụ song song

Trong vũ trụ rộng lớn, vô số thiên hà và hành tinh đan xen với những câu đố bí ẩn, trong đó hấp dẫn nhất là độ cong của không gian và các vũ trụ song song.

Đăng ngày: 13/06/2026
Top 8 vật thể lớn nhất trong vũ trụ

Top 8 vật thể lớn nhất trong vũ trụ

Các nhà thiên văn học phát hiện một số loại thiên thể đồ sộ nhất trong vũ trụ, từ hành tinh tới siêu cụm thiên hà.

Đăng ngày: 09/06/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoa Học News