Khoa Học News

Tìm thấy xác ướp cá sấu bị chặt đầu bí ẩn trong mộ cổ Ai Cập

Phân tích các xác ướp cá sấu trong một ngôi mộ Ai Cập nguyên vẹn tiết lộ cách bảo quản đặc biệt, một số thậm chí bị chặt lìa đầu.

Trong một nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Plos One hôm 18/1, các nhà khảo cổ học đã kiểm tra 10 xác ướp cá sấu được khai quật tại địa điểm Qubbat al-Hawā trên bờ tây sông Nile, cho thấy những hiểu biết mới về tập tục chôn cất của người Ai Cập cổ đại.


Xác ướp cá sấu được chôn cùng nhau trong một ngôi mộ ở Ai Cập. (Ảnh: De Cupere et al).

Người Ai Cập đã ướp xác rất nhiều loài động vật như chó, mèo, cò quăm, chim săn mồi, khỉ đầu chó và cá sấu vì mục đích tâm linh, với những khám phá được thực hiện trên khắp đất nước.

"Xác ướp động vật dùng để dâng lên các vị thần mà người Ai Cập sùng bái như lễ vật tạ ơn. Quá trình ướp xác giúp kết nối thế giới con người với thần linh", đồng tác giả Bea De Cupere từ Viện Khoa học Tự nhiên Hoàng gia Bỉ, cho biết.

Cá sấu bị hiến tế đóng vai trò trung gian giữa con người và thần Sobek. Vị thần Ai Cập này gắn liền với khả năng sinh sản và thường được miêu tả là một con cá sấu hoặc một vị thần mình người đầu cá sấu.

Phần lớn xác ướp cá sấu lưu giữ trong các bảo tàng hiện nay được phủ một lượng lớn nhựa đường và quấn trong vải lanh, nên chỉ có thể nghiên cứu bằng kỹ thuật công nghệ cao như chụp X quang và cắt lớp vi tính. Điều khiến các mẫu vật ở Qubbat al-Hawā trở nên đặc biệt là cách thức chúng được bảo quản không giống với bất kỳ xác ướp cá sấu nào được phát hiện ở Ai Cập cho đến nay.

Nhóm nghiên cứu cho biết họ không tìm thấy dấu hiệu của việc loại bỏ ruột và sử dụng nhựa đường, điều này cho phép thực hiện nghiên cứu chi tiết trực tiếp về các mô và xương ở tất cả xác ướp.

"Ban đầu, có thể những con cá sấu được đặt lên mặt đất và chôn vùi trong môi trường cát để xác khô tự nhiên. Sau đó, chúng được bọc trong vải lanh và thảm lá cọ, rồi đưa đến ngôi mộ để chôn cất", De Cupere nói thêm. "Trong quá trình ướp xác, một số mẫu vật được bảo quản tốt, nhưng một số đã bị hư hỏng. Có 5 trường hợp đầu cá sấu bị chặt lìa khỏi xác sau khi khô".


Mặt lưng của một xác ướp cá sấu ở Qubbat al-Hawā. (Ảnh: De Cupere et al).

De Cupere cùng các cộng sự đã đo xương của các xác ướp và ước tính chúng dài từ 1,8 đến 3,5 m, có thể thuộc về hai loài cá sấu khác nhau là cá sấu sông Nile (Crocodylus niloticus) và cá sấu Tây Phi (Crocodylus suchus), trong đó loài thứ hai hiện không còn được tìm thấy ở Ai Cập.

Nhóm nghiên cứu không tìm thấy bất kỳ manh mối nào liên quan đến cách những con vật bị giết hoặc nơi chúng bị bắt. Tất cả 5 mẫu vật bị chặt đầu đều được thực hiện khi xác đã khô và không liên quan đến việc cắt cổ động vật sống.

Dựa trên bối cảnh khảo cổ nơi ngôi mộ được tìm thấy và thực tế là không sử dụng nhựa đường trong quá trình ướp, các nhà nghiên cứu cho rằng những xác ướp này có thể có niên đại từ thời kỳ tiền Ptolemaic vào khoảng năm 300 trước Công nguyên.

TIN CŨ HƠN
Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa

Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa

Phân tích mới về quái thú Whatcheeria với nhiều phần hài cốt từng xuất hiện trên đất Mỹ đã khiến các nhà cổ sinh vật học phải gọi nó là kẻ săn mồi siêu phàm.

Đăng ngày: 12/06/2026
Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết

Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết

Tuy tư liệu lịch sử về ông khá nhiều nhưng vì chưa xác định được mộ phần, bức tranh về "Dracula của đời thực" vẫn nhuốm màu bí ẩn.

Đăng ngày: 10/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Nhờ sự sử dụng LiDAR, các nhà khảo cổ phát hiện hàng ngàn công trình và khu định cư cổ xưa của người Maya, bao gồm tháp, đền đài và đường sá.

Đăng ngày: 05/06/2026
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.

Đăng ngày: 03/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

4 tấn vàng của Đức Quốc xã đã được tìm thấy tại một cung điện từ thế kỷ 18.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khoa Học News