Khoa Học News

Vì sao vàng và bạch kim tập trung ở lớp phủ của Trái đất?

Những kim loại quý như vàng và bạch kim có thể tích tụ ở lớp phủ của Trái đất do bị giữ lại bởi một khu vực có đặc điểm động lực học đặc biệt.


Mô phỏng một tiểu hành tinh đâm vào tiền Trái đất. (Ảnh: Simone Marchi).

Các nhà khoa học ở Đại học Yale và Viện nghiên cứu Southwest (SRI) phát hiện một số thông tin mới về sự phân bố của vàng, bạch kim và nhiều kim loại quý khác. Trong nghiên cứu công bố hôm 9/10 trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, Jun Korenaga, giáo sư khoa học Trái đất và hành tinh ở Đại học Yale và Simone Marchi ở SRI tại Boulder, Colorado nêu giả thuyết lý giải quá trình vàng tập trung ở những túi nông bên trong lớp phủ của Trái đất thay vì chìm sâu trong lõi. Giả thuyết này cũng cung cấp thêm hiểu biết về sự hình thành của hành tinh trong vũ trụ, theo Phys.org.

Giới nghiên cứu biết va chạm dữ dội giữa những vật thể lớn trong không gian và vận động ở khu vực tan chảy một phần của lớp phủ Trái đất thúc đẩy kim loại quý tích tụ gần bề mặt hành tinh hơn dự đoán. Nghiên cứu gần đây từ các nhà khoa học trên khắp thế giới chỉ ra kim loại như vàng và bạch kim đến Trái đất cách đây hàng tỷ năm sau khi tiền Trái đất thuở sơ khai va chạm với thiên thể lớn cỡ Mặt trăng trong không gian, để lại những quặng vật chất trong lòng đất. Nhưng quá trình hấp thụ đó vẫn là một bí ẩn.

Không chỉ có giá trị cao do độ khan hiếm, vẻ đẹp thẩm mỹ và ứng dụng trong các sản phẩm công nghệ cao, vàng và bạch kim được biết đến như nguyên tố ưa sắt. Chúng bị hút bởi sắt đến mức giới nghiên cứu dự đoán có thể thu thập gần như toàn bộ vàng và bạch kim trong lõi kim loại của Trái đất do chúng sáp nhập trực tiếp vào lõi kim loại hoặc chìm nhanh từ lớp phủ xuống lõi. Do suy luận như vậy, họ không kỳ vọng có thể thu thập vàng hoặc bạch kim ở gần bề mặt Trái đất nhưng thực tế ngược lại.

Giả thuyết của Korenaga và Marchi xoay quanh một khu vực chuyển tiếp mỏng của lớp phủ, nơi một phần lớp phủ tan chảy và phần ở sâu hơn vẫn ở dạng rắn. Các nhà nghiên cứu nhận thấy khu vực chuyển tiếp này có đặc điểm động lực học kỳ lạ có thể lưu giữ hiệu quả những thành phần kim loại chìm xuống và chậm rãi chuyển chúng đến phần còn lại của lớp phủ.

Theo giả thuyết mới, quá trình vẫn đang tiếp diễn. Theo nhóm nghiên cứu, khu vực chuyển tiếp hầu như luôn hình thành khi một vật va chạm lớn đâm vào Trái đất thuở sơ khai. Giải thuyết mới không chỉ lý giải mặt bí ẩn trong quá trình tiến hóa địa hóa học và địa vật lý của Trái đất mà còn nêu bật độ rộng của khung thời gian hình thành hành tinh.

TIN CŨ HƠN
Tại sao sau khi quét MRI lăng mộ Tần Thủy Hoàng, chuyên gia Đức lại khẳng định "nơi này không thể khai quật"?

Tại sao sau khi quét MRI lăng mộ Tần Thủy Hoàng, chuyên gia Đức lại khẳng định "nơi này không thể khai quật"?

Các chuyên gia người Đức đã từng sử dụng công nghệ chụp cộng hưởng từ (MRI) để quét khu vực Tần Lăng. Kết quả cho thấy nơi này là "bất khả xâm phạm".

Đăng ngày: 13/06/2026
Vì sao máy bay "mở điều hòa" tỏa hơi sương mỗi khi cất, hạ cánh?

Vì sao máy bay "mở điều hòa" tỏa hơi sương mỗi khi cất, hạ cánh?

Những điều thú vị xảy ra trên máy bay thường khiến các hành khách vô cùng ngạc nhiên.

Đăng ngày: 13/06/2026
Vì sao nước Pháp có đến 12 múi giờ khác nhau?

Vì sao nước Pháp có đến 12 múi giờ khác nhau?

Có thể bạn không biết, nhưng Pháp là nước sở hữu đến 12 múi giờ khác nhau và cũng là nhiều nhất thế giới. Vì sao quốc gia này lại có số lượng múi giờ khủng đến như vậy?

Đăng ngày: 12/06/2026
Vì sao quả dâu tây có hạt bên ngoài?

Vì sao quả dâu tây có hạt bên ngoài?

Thoạt đầu bạn có thể nghĩ rằng dâu tây là loại quả có hạt nhưng thực tế không phải vậy.

Đăng ngày: 10/06/2026
Tại sao chó ngao Tây Tạng không sợ gió to, tuyết rơi và sống thoải mái ở âm 40 độ C?

Tại sao chó ngao Tây Tạng không sợ gió to, tuyết rơi và sống thoải mái ở âm 40 độ C?

Về sự ra đời của chó ngao Tây Tạng, có rất nhiều loại giả thuyết lan truyền trên Internet.

Đăng ngày: 05/06/2026
Vì sao Lạc Sơn Đại Phật có thể an tọa yên bình suốt hơn 1.300 năm mà không bị sụp đổ?

Vì sao Lạc Sơn Đại Phật có thể an tọa yên bình suốt hơn 1.300 năm mà không bị sụp đổ?

Đại Phật Lạc Sơn là kỳ quan kiến trúc nhân loại. Thắng địa du lịch nổi tiếng này mỗi năm thu hút không dưới 2,5 triệu du khách đến chiêm ngưỡng.

Đăng ngày: 04/06/2026
Vì sao gặp tai nạn trực thăng sẽ ít có cơ hội sống sót hơn tai nạn máy bay?

Vì sao gặp tai nạn trực thăng sẽ ít có cơ hội sống sót hơn tai nạn máy bay?

Các chuyên gia hàng không cho rằng, giữa một chiếc máy bay cánh bằng và một chiếc trực thăng cùng gặp một tình huống trục trặc kỹ thuật thì cơ hội sống sót trên máy bay cánh bằng cao hơn.

Đăng ngày: 04/06/2026
Khoa Học News