Khoa Học News

Vụ nổ bí ẩn mạnh gấp 100 tỷ lần Mặt trời

Một nhóm nhà thiên văn học phát hiện ánh sáng từ vụ nổ lặp lại nhiều lần với năng lượng gấp 100 tỷ lần Mặt trời.

Các nhà thiên văn học vô cùng bất ngờ khi quan sát hành vi khác thường của Quỷ Tasmania hay AT2022tsd, hiện tượng quang học nhanh tắt với ánh sáng màu xanh chói lọi (LFBOT) cách Trái đất khoảng một tỷ năm ánh sáng, theo nghiên cứu công bố hôm 15/11 trên tạp chí Nature. Nó không chỉ thách thức bản chất ngắn ngủi của LFBOT khi phát nổ lặp lại suốt nhiều tháng, mà còn phát ra năng lượng mạnh gấp cả trăm tỷ lần những ngôi sao như Mặt trời.


Mô phỏng vụ nổ AT2022tsd trong vũ trụ. (Ảnh: Robert L. Hurt/Caltech/IPAC/Đại học Cornell).

"Thay vì mờ dần, AT2022tsd lóe sáng lần nữa một cách chớp nhoáng, liên tục lặp lại", trưởng nhóm nghiên cứu Anna Ho, trợ lý giáo sư ở Đại học Cornell, cho biết. "LFBOT vốn là sự kiện kỳ dị lạ lùng, nhưng AT2022tsd thậm chí còn kỳ lạ hơn".

Được nhận dạng lần đầu năm 2018, LFBOT là các sự kiện được đánh dấu bởi vụ nổ dữ dội cực sáng, mạnh hơn cả siêu tân tinh, trước khi vụt tắt nhanh chóng. Tuy nhiên, Quỷ Tasmania thể hiện ít nhất 14 chớp sáng, kéo dài vài phút mỗi lần, trong thời gian 120 ngày từ vụ nổ ban đầu. Nhiều chớp sáng sau đó còn sáng hơn những lần trước.

Sự kiện diễn ra hồi tháng 9/2022 được phát hiện trên phần mềm do Ho thiết kế và nhận dạng sau đó bởi 15 kính viễn vọng trên toàn cầu. Sự kiện chưa từng thấy này nhanh chóng thu hút sự chú ý của hơn 70 nhà thiên văn học khắp thế giới nhằm giải mã hiện tượng khó hiểu.

Cho tới nay, giả thuyết hàng đầu là Quỷ Tasmania gây ra bởi vụ nổ siêu tân tinh thất bại (ngôi sao sụp đổ thành hố đen hoặc sao neutron trước khi phát nổ). Để điều này xảy ra, ngôi sao lớn gấp khoảng 20 lần khối lượng Mặt trời cần đốt hết nhiên liệu và sụp đổ. Các khả năng khác bao gồm hố đen khối lượng trung bình "nuốt chửng" sao, và kết quả dữ dội khi những thiên thể tương tác với sao Wolf-Rayet.

Dù hành vi hỗn loạn của Quỷ Tasmania vẫn là một câu đố, các nhà thiên văn học cho rằng nó có thể góp phần giúp chúng ta hiểu rõ ngôi sao chết như thế nào và có gì còn sót lại. Ho và cộng sự đang lên kế hoạch xem xét quá trình dẫn tới chùm sáng cực mạnh. Những LFBOT từng được xác định trước đây bao gồm Koala, Camel và Finch, nhưng không có vật thể nào giống Quỷ Tasmania.

TIN CŨ HƠN
"Vương quốc" 11 tỉ năm tuổi gửi tín hiệu đỏ đến người Trái đất

"Vương quốc" 11 tỉ năm tuổi gửi tín hiệu đỏ đến người Trái đất

Không chỉ cải trang thành một ngôi sao sáng chói trên bầu trời, một lỗ đen huyền bí còn "bịt mắt" người Trái đất. Tuy nhiên thứ mà lỗ đen che giấu đã phát ra tín hiệu đặc biệt.

Đăng ngày: 19/06/2026
Kế hoạch biến không khí và đất sao Hỏa thành sắt

Kế hoạch biến không khí và đất sao Hỏa thành sắt

Các nhà nghiên cứu Australia dự định sử dụng những yếu tố có sẵn trên hành tinh đỏ như không khí, đất và ánh sáng Mặt Trời để sản xuất sắt.

Đăng ngày: 17/06/2026
2.200 nghìn tỷ tấn kim loại ở phía bên kia của Mặt trăng đến từ đâu?

2.200 nghìn tỷ tấn kim loại ở phía bên kia của Mặt trăng đến từ đâu?

Việc phát triển tài nguyên kim loại ở phía xa của Mặt Trăng là một cột mốc quan trọng mới trong hành trình khám phá không gian bên ngoài của con người và có ý nghĩa quan trọng về mặt khoa học và kinh tế.

Đăng ngày: 17/06/2026
Vật thể tuyệt đẹp chúng ta hay ngắm là kẻ "ăn thịt" hành tinh?

Vật thể tuyệt đẹp chúng ta hay ngắm là kẻ "ăn thịt" hành tinh?

Những hành tinh xấu số và hành động gây rùng mình của các vì sao rực rỡ nhất trên bầu trời đêm vừa được khám phá bởi các nhà khoa học Mỹ.

Đăng ngày: 17/06/2026
Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Những "quả bom nguyên tử" lớn nhất vũ trụ

Siêu tân tinh là vụ nổ phát ra năng lượng khổng lồ và độ sáng làm lu mờ cả thiên hà với chứa vài trăm tỷ ngôi sao.

Đăng ngày: 17/06/2026
Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Tập bản đồ Mặt trăng cực chi tiết đầu tiên trên thế giới

Trước khi con người lần đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng, Johannes Hevelius đã công bố tập bản đồ Mặt trăng chi tiết đến từng miệng núi lửa.

Đăng ngày: 15/06/2026
Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Biến mất 14 năm, "quái vật vũ trụ" hiện về với hình dáng gây sốc

Năm 2009, một ngôi sao "quái vật" to gấp 25 lần Mặt Trời đã biến mất hoàn toàn. Siêu kính viễn vọng James Webb vừa tìm thấy nó, theo cách khiến các nhà khoa học hoàn toàn bối rối.

Đăng ngày: 14/06/2026
Khoa Học News