Khoa Học News

Vụ nổ co sập khác với tai nạn giảm áp như thế nào?

Vụ nổ co sập xảy ra với tàu lặn Titan và tai nạn giảm áp đều bắt nguồn từ áp suất lớn nhưng có diễn biến và kết quả trái ngược nhau.

Tin tức gần đây cho thấy những nguy cơ từ khám phá biển sâu, kết quả có thể là thảm kịch như tai nạn tàu lặn Titan khiến 5 người thiệt mạng. Tàu Titan bị phá hủy do hiện tượng co sập. Vậy hiện tượng này là gì và nó khác tai nạn giảm áp như thế nào?


Càng xuống sâu dưới biển tàu lặn phải chịu áp suất càng lớn. (Ảnh: NBC).

Ở độ sâu lớn dưới bề mặt đại dương, sức nặng của nước phía trên tạo ra áp suất tác động lên vật thể bên dưới. Tất cả chúng ta chịu áp suất khí quyển hàng ngày. Áp suất khí quyển là trọng lượng của không khí đè lên cơ thể con người. Nhưng càng tiến sâu xuống đại dương, áp suất ngày càng lớn, tới điểm cơ thể không chịu nổi sức nặng này và con người cần tàu lặn điều áp để khám phá xa hơn. Để làm vậy, cấu trúc của tàu lặn phải cực kỳ vững chắc. Thành tàu gia cố phải chịu được áp suất đè ép lên tàu từ mọi phía.

Sau thông báo về 5 hành khách thiệt mạng trên tàu lặn Titanic, nhà chức trách cho biết họ đã thu được mảnh vỡ hé lộ tàu phát nổ do hiện tượng co sập. Ở độ sâu của xác tàu Titanic, áp suất vào khoảng 6.000 psi. Áp suất nước biển lớn hơn 400 lần so với áp suất khí quyển. Với áp suất này, mỗi m2 trên thân tàu Titan chịu sức ép khoảng 4.200 tấn. Do đó, ngay cả vết nứt nhỏ nhất cũng có thể dẫn tới thảm họa.

Hiện tượng co sập xảy ra khi kết cấu bị hỏng và tàu lặn bị ép bẹp vào trong nhanh chóng. Sự việc xảy ra nhanh đến mức bất cứ ai ở bên trong cũng chưa kịp nhận thức chuyện gì xảy ra. Toàn bộ khoang tàu phát nổ chỉ trong một tích tắc. Nhiều khả năng không có cảnh báo trước bởi chỉ cần một khiếm khuyết nhỏ hoặc vỏ tàu yếu đi là đủ phá hủy toàn bộ lớp vỏ ngoài.

Tai nạn giảm áp cũng xuất phát từ nguyên nhân tương tự, nhưng có kết quả khác biệt. Bên trong tàu lặn được điều áp, dẫn tới chênh lệch áp suất với bên ngoài. Do đó, khoang tàu cần đóng kín mọi lúc nhằm ngăn áp suất giảm quá nhanh. Hiện tượng giảm áp nhanh hoặc tức thời xảy ra khi một lỗ hổng ở cấu trúc làm bên trong khoang tàu lặn mất áp suất hầu như ngay lập tức. Ngay cả lỗ hổng nhỏ cũng có thể khiến không khí điều áp tràn ra ngoài để cân bằng chênh lệch áp suất, kéo theo bất kỳ vật thể nào bên trong. Hiện tượng này gần như trái ngược với hiện tượng co sập. Trong khi co sập làm tăng áp suất khiến tàu lặn bị đè bẹp vào trong, giảm áp nhanh khiến áp suất trong khoang tàu giảm đi, đẩy vật bên trong ra ngoài.

Ví dụ nổi tiếng nhất về tai nạn giảm áp là thảm họa ở giàn khoan Byford Dolphin. Tại đây, thiết bị an toàn không đầy đủ dẫn tới áp suất giảm nhanh trong khoang, dẫn đến 3 thợ lặn tử vong và máu của họ bốc hơi ngay lập tức. Thợ lặn thứ tư còn tồi tệ hơn do áp suất khiến cơ thể anh phát nổ. Không khí từ khoang nối cũng đẩy buồng lặn ra ngoài, va thẳng vào 2 nhà vận hành, khiến một người tử vong và người còn lại bị thương nặng.

Cả thảm kịch tàu lặn Titan và Byford Dolphin đều là hồi chuông nhắc nhở về mối nguy hiểm của môi trường áp suất cao dưới biển sâu và ranh giới an toàn mong manh. Qua sự việc, nhà chức trách cần thay đổi quy định an toàn để ngăn tai nạn tương tự xảy ra trong tương lai.


Điều gì xảy ra khi tàu ngầm bị nghiền nát dưới biển? (Video: Fleet)

TIN CŨ HƠN
Cuộc đua bí mật dưới lòng đại dương: Khi đáy biển được “phân lô” để tranh giành hàng tỷ đô lợi nhuận

Cuộc đua bí mật dưới lòng đại dương: Khi đáy biển được “phân lô” để tranh giành hàng tỷ đô lợi nhuận

Sâu thẳm dưới đại dương, một cuộc đua bí mật đang diễn ra. Một cuộc đua gấp rút giữa các công ty tư nhân để tranh giành cơ hội tiếp cận những khoáng sản quý giá.

Đăng ngày: 31/05/2026
3 tỷ tấn nước biển bị nuốt chửng mỗi năm: "Thủ phạm" gầm lên từ 10.000m dưới đáy đại dương

3 tỷ tấn nước biển bị nuốt chửng mỗi năm: "Thủ phạm" gầm lên từ 10.000m dưới đáy đại dương

Theo các chuyên gia, 3 tỷ tấn nước biển biến mất mỗi năm có liên quan tới tiếng gầm bí ẩn phát ra từ 10.000m dưới rãnh sâu nhất thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Hàng nghìn con cá heo chết cháy bí ẩn trên Biển Đen

Hàng nghìn con cá heo chết cháy bí ẩn trên Biển Đen

Hàng nghìn xác cá heo chết cháy trôi dạt vào bờ biển các nước Bulgaria, Romania, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine trong thời gian gần đây

Đăng ngày: 25/05/2026
Quái vật ăn thịt mõm kiếm dài, sắc nhọn săn mồi nhanh kỷ lục đại dương

Quái vật ăn thịt mõm kiếm dài, sắc nhọn săn mồi nhanh kỷ lục đại dương

Cá buồm thường được cho là loài cá bơi nhanh nhất đại dương và cạnh tranh sát sao với chúng là cá ngừ vây xanh.

Đăng ngày: 19/05/2026
Bắt được sinh vật bí ẩn giống như trong bộ phim kinh dị dưới đáy biển sâu

Bắt được sinh vật bí ẩn giống như trong bộ phim kinh dị dưới đáy biển sâu

Ngư dân Jason Moyce đã bắt được con cá có ngoại hình kinh dị, đó là sinh vật biển 'xấu xí nhất' mà anh từng thấy sau nhiều năm đánh bắt trên biển.

Đăng ngày: 19/05/2026
Tìm ra thủ phạm tạo hố bí ẩn ở đáy biển giữa Nga và Alaska

Tìm ra thủ phạm tạo hố bí ẩn ở đáy biển giữa Nga và Alaska

Khi các nhà khoa học phát hiện ra nhiều lỗ bí ẩn ở đáy Biển Bering giữa Nga và Alaska (Mỹ) vào mùa Hè năm ngoái, họ đã bối rối. Tuy nhiên, đến nay họ cho rằng đã tìm ra được thủ phạm tạo những lỗ này.

Đăng ngày: 18/05/2026
Trái đất có bao nhiêu đại dương?

Trái đất có bao nhiêu đại dương?

Trái đất có 1, 4 hay 5 đại dương? Tưởng chừng đây là câu hỏi quá đơn giản, nhưng câu trả lời vẫn chưa được giới khoa học thống nhất

Đăng ngày: 15/05/2026
Khoa Học News